<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1561-3003</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Cubana de Higiene y Epidemiologa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev Cubana Hig Epidemiol]]></abbrev-journal-title>
<issn>1561-3003</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Centro Nacional de Informacin de Ciencias MdicasEditorial Ciencias Mdicas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1561-30032002000300008</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Esperanza de vida ajustada por asma]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Seuc]]></surname>
<given-names><![CDATA[Armando H]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Domnguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Emma]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hidalgo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vilma]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Instituto Nacional de Angiologa y Ciruga Vascular.  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Ciudad de La Habana ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2002</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2002</year>
</pub-date>
<volume>40</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>254</fpage>
<lpage>278</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1561-30032002000300008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1561-30032002000300008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1561-30032002000300008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[El asma es una de las enfermedades crnicas "no transmisibles" de mayor impacto por su morbilidad y mortalidad. En Cuba, con respecto a la morbilidad su impacto no se ha cuantificado en un nico ndice que tenga la severidad relativa del asma, es decir, su impacto sobre la calidad (y cantidad) de vida a la que aspiramos socialmente. La esperanza de vida ajustada por discapacidad (EVAD) es un indicador relativamente reciente que permite cuantificar el efecto de la morbilidad por cualquier enfermedad, en particular el asma, sobre la esperanza de vida. En este grupo se calcul la EVAD para el asma en los aos 1990, 1995 y 2000, lo que facilita el estudio comparativo del impacto de la morbilidad por esta enfermedad entre hombres y mujeres, y a lo largo del perodo abarcado por estos tres aos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Asthma is one of the non-communicable chronic diseases of greatest impact due to its morbidity and mortality. In Cuba, as regards morbidity its impact has not been quantified in a unique index having the relative severity of asthma, that is, its impact on the quality (and quantity) of life we socially aspire to. Disability-adjusted life expectancy (DALE) is a relatively new indicator that allows quantifying the effect of morbidity from any disease, in particular, asthma, on life expectancy. DALE for asthma was calculated in this group in 1990, 1995 and 2000, making easy the comparative study of the impact of morbidity from this disease between men and women along these 3 years.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[ASMA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[MORBILIDAD]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ESPERANZA DE VIDA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[CALIDAD DE VIDA]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[ASTHMA]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[MORBIDITY]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[LIFE EXPECTANCY]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[QUALITY OF LIFE]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p>Instituto Nacional de Angiolog&iacute;a y Cirug&iacute;a Vascular</p> <h2>    <br>   Esperanza de vida ajustada por asma</h2>     <p>    <br>   <a href="#cargo">Dr. Armando H. Seuc,<span class="superscript">1</span> Dra.    Emma Dom&iacute;nguez<span class="superscript">2</span> y Dra. Vilma Hidalgo<span class="superscript">3</span></a><a name="autor"></a>    <br> </p> <h4>Resumen</h4>     <p>    <br>   El asma es una de las enfermedades cr&oacute;nicas &quot;no transmisibles&quot;    de mayor impacto por su morbilidad y mortalidad. En Cuba, con respecto a la    morbilidad su impacto no se ha cuantificado en un &uacute;nico &iacute;ndice    que tenga la severidad relativa del asma, es decir, su impacto sobre la calidad    (y cantidad) de vida a la que aspiramos socialmente. La esperanza de vida ajustada    por discapacidad (EVAD) es un indicador relativamente reciente que permite cuantificar    el efecto de la morbilidad por cualquier enfermedad, en particular el asma,    sobre la esperanza de vida. En este grupo se calcul&oacute; la EVAD para el    asma en los a&ntilde;os 1990, 1995 y 2000, lo que facilita el estudio comparativo    del impacto de la morbilidad por esta enfermedad entre hombres y mujeres, y    a lo largo del per&iacute;odo abarcado por estos tres a&ntilde;os. </p>     <p><i>DeCS:</i> ASMA/epidemiolog&iacute;a; MORBILIDAD; ESPERANZA DE VIDA; CALIDAD    DE VIDA.    <br> </p>     <p>Los indicadores res&uacute;menes del estado de salud de una poblaci&oacute;n    deben integrar adecuadamente la carga asociada a la mortalidad as&iacute; como    la asociada a la morbilidad a causa de las distintas enfermedades y condiciones    patol&oacute;gicas existentes. Esta aspiraci&oacute;n ha sido objeto de atenci&oacute;n    de la comunidad internacional por m&aacute;s de 30 a&ntilde;os.<span class="superscript">1</span>    En Cuba esta tem&aacute;tica ha sido tambi&eacute;n motivo de preocupaci&oacute;n    en los &uacute;ltimos a&ntilde;os, aunque la respuesta en ocasiones no ha sido    la m&aacute;s adecuada.<span class="superscript">2</span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p>Una de las principales enfermedades cr&oacute;nicas &quot;no transmisibles&quot;    en Cuba y en otras regiones del mundo es el asma.<span class="superscript">4-8</span>    La carga por morbilidad asociada al asma se ha cuantificado usualmente mediante    las tasas de incidencia o prevalencia desglosadas por edad y sexo, las cuales    no permiten medir el efecto negativo de esta enfermedad sobre la calidad y cantidad    de vida a la que aspiramos socialmente.</p>     <p>En el presente trabajo se pretende resolver la limitante se&ntilde;alada calculando    la esperanza de vida ajustada por discapacidad (EVAD) para el asma en los a&ntilde;os    1990, 1995 y 2000.<span class="superscript">3</span> La esperanza de vida resultante    de este ajuste cuantifica el efecto negativo del asma y modifica convenientemente    la esperanza de vida usual bruta (no ajustada) en la cual solo se toma en cuenta    la cantidad de a&ntilde;os vividos hasta la muerte, independientemente de la    calidad de esos a&ntilde;os. Esto permite, de una manera sencilla, evaluar la    tendencia general de la carga negativa de esta enfermedad entre distintos grupos    en un momento determinado (por ejemplo, hombres y mujeres), y a lo largo del    tiempo (en este trabajo el decenio de 1990 al 2000).</p>     <p>La esperanza de vida se calcula siempre en un determinado contexto socioecol&oacute;gico    de salud generalmente real, pero en ocasiones imaginario,<span class="superscript">9</span>    el contexto en el cual se aplic&oacute; e interpret&oacute; la EVAD es esencialmente    imaginario en el sentido de que se plantea una situaci&oacute;n irreal en la    que toda la p&eacute;rdida de calidad de vida en una poblaci&oacute;n es atribuible    a la morbilidad por una &uacute;nica enfermedad: el asma.</p> <h4>    <br>   M&eacute;todos</h4>     <p>La justificaci&oacute;n y el procedimiento para el c&aacute;lculo de la EVAD    se han descrito en otros trabajos<span class="superscript">10,11</span> (ver    adem&aacute;s: Seuc AH, Dom&iacute;nguez E (2001). Introducci&oacute;n a la    Esperanza de Vida Ajustada por Discapacidad, Rev Cubana Hig Epidemiol, en proceso    de publicaci&oacute;n).</p>     <p>En resumen, el procedimiento consiste en descontar de los a&ntilde;os vividos,    aquellos que se pueden considerar &quot;perdidos por la enfermedad y sus secuelas&quot;    (en este caso el asma); estos a&ntilde;os &quot;perdidos&quot; se calculan a    partir de indicadores epidemiol&oacute;gicos que estiman la cantidad de a&ntilde;os    vividos con esa enfermedad y sus secuelas, y de las severidades que se consideren    pertinentes para las mismas.</p>     <p>La cantidad de a&ntilde;os vividos para cada grupo de edad, independientemente    de la calidad, se obtuvieron de la tabla de vida actual, a partir de la cual    se obtuvieron tambi&eacute;n las esperanzas de vida. Los datos utilizados para    la construcci&oacute;n de esta tabla fueron fundamentalmente las tasas de mortalidad    espec&iacute;ficas por edad, que se obtuvieron de los datos de poblaci&oacute;n    total para Cuba (a&ntilde;os 1990, 1995 y 2000) y de los datos de mortalidad    total para Cuba (a&ntilde;os 1990, 1995 y 2000), ambos de la Oficina Nacional    de Estad&iacute;sticas.</p>     <p>Las prevalencias de asma desglosadas por edad y sexo, para los a&ntilde;os    1990, 1995 y 2000 se obtuvieron del Anuario Estad&iacute;stico de Salud de la    DNE-MINSAP.<span class="superscript">4-6</span> Para el a&ntilde;o 1990 fue    necesario hacer estimaciones a partir de los datos para el a&ntilde;o 1992 (ver    procedimiento de estimaci&oacute;n en: Seuc AH, Dom&iacute;nguez E (2001). Estimaciones    de datos incompletos. Rev Cubana de Angiolog&iacute;a y Cirug&iacute;a Vascular,    pendiente de publicaci&oacute;n).    <br>   Es importante se&ntilde;alar que las prevalencias (en n&uacute;mero de casos)    se adecuaron a la cohorte hipot&eacute;tica de 100 000 sujetos, considerada    para la construcci&oacute;n de la tabla de vida. Para las severidades de las    secuelas (con un rango entre 0 y 1; 0 representando salud perfecta y 1 muerte),    se consideraron las empleadas por Murray y L&oacute;pez<span class="superscript">12</span>    para el caso de enfermedades y secuelas tratadas, es decir: enfermedad/secuela,    asma y severidad 0,059.</p> <h4>    <br>   Resultados</h4>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p>Las tasas de mortalidad espec&iacute;ficas por grupo de edad y la prevalencia    de asma para los a&ntilde;os 1990, 1995 y 2000 aparecen en la tabla 1.</p>     <p align="center">Tabla 1. Tasas de mortalidad global espec&iacute;ficas por edad    y prevalencia de asma. 1990 - 1995-2000</p> <table width="75%" border="1" align="center">   <tr>      <td rowspan="2">1990 Grupo de edad </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Tasa de mortalidad* espec&iacute;fica por edad </div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Prevalencia de asma** (n&uacute;mero de casos)</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td>            <div align="center">Masculino</div>     </td>     <td>            <div align="center">Femenino</div>     </td>     <td>            <div align="center">Masculino </div>     </td>     <td>            <div align="center">Femenino</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td>&lt; 1 a&ntilde;o </td>     <td>            <div align="center">0,01236701 </div>     </td>     <td>            <div align="center">0,0091836</div>     </td>     <td>            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">661 </div>     </td>     <td>            <div align="center">450</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td>de 1 a 4</td>     <td>            <div align="center">0,00069749 </div>     </td>     <td>            <div align="center">0,00059915</div>     </td>     <td>            <div align="center">8 966</div>     </td>     <td>            <div align="center">6 790</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td>de 5 a 9</td>     <td>            <div align="center">0,0003334</div>     </td>     <td>            <div align="center">0,00028929</div>     </td>     <td>            <div align="center">14 466</div>     </td>     <td>            <div align="center">11 437</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 10 a 14</td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00049594</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00033458</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">13 487 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">11 231</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 15 a 24</td>     <td height="18">            <div align="center">0,00134915</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00078886</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">20 968</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">21 218</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 25 a 59 </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00364198</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00251237</div>     </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">36 165 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">47 917</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 60 a 64</td>     <td height="18">            <div align="center">0,01610278</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,01167942 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">4 771</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">6 042</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">65 y +</td>     <td height="18">            <div align="center">0,05574786 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,04509051</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">4757</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">6262</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">Total</td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00750985</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,005963 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">103 853 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">111 735</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">1995 Grupo de edad</td>     <td height="18">            <div align="center">Masculino </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Femenino </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Masculino </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Femenino</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">&lt; 1 a&ntilde;o</td>     <td height="18">            <div align="center">0,01071135</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00816408</div>     </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">1 078</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">859</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 1 a 4</td>     <td height="18">            <div align="center">0,000815</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00064835</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">21 294</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">15 765</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 5 a 9</td>     <td height="18">            <div align="center">0,00041372</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00028296</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">40 588</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">31 221</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 10 a 14</td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00043109</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00028184</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">39 347</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">30 821</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 15 a 24</td>     <td height="18">            <div align="center">0,00137288</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,0007286</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">56 936</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">53 100</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 25 a 59 </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00359521</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00237425</div>     </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">94 127</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">125 240</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 60 a 64</td>     <td height="18">            <div align="center">0,01529044</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,01181842</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">14 048 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">16 169</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">65 y +</td>     <td height="18">            <div align="center">0,05640731 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,4602807</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">14 956</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">18 484</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">Total </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00782381 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,0063359</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">282 374</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">291 659</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">2000 Grupo de edad</td>     <td height="18">            <div align="center">Masculino</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Femenino</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Masculino</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">Femenino</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">&lt; 1 a&ntilde;o</td>     <td height="18">            <div align="center">0,00851489</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00595463</div>     </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">2 159</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">1 765</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 1 a 4</td>     <td height="18">            <div align="center">0,0004972</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00040368</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">31 627 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">25 383</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 5 a 9 </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00031158 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00023122 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">52 228</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">43 585</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 10 a 14</td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00037255</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00021792</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">57 372</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">47 956</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 15 a 24 </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00089717</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00049257</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">81 097</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">75 169</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 25 a 59</td>     <td height="18">            <div align="center">0,00340156</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00215177</div>     </td>     <td height="18">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">150 450</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">189 395</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="18">de 60 a 64</td>     <td height="18">            <div align="center">0,01348056</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">0,00942032 </div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">22 805</div>     </td>     <td height="18">            <div align="center">26 009</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="19">65 y +</td>     <td height="19">            <div align="center">0,0509317 </div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">0,04186563</div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">24 534</div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">30 849</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="19">Total</td>     <td height="19">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,00750055</div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">0,00612777</div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">422 272</div>     </td>     <td height="19">            <div align="center">440 111</div>     </td>   </tr> </table>     <p align="center">* Proporci&oacute;n    <br>   ** En toda la poblaci&oacute;n cubana    <br>   Fuente: Anuario Estad&iacute;stico de Salud, DNE-MINSAP, 1995-2000.    <br>   Direcci&oacute;n Nacional de Estad&iacute;stica, MINSAP.    <br>   Anuario Demogr&aacute;fico de Cuba, ONE, 1990 - 1995 - 2000.    <br> </p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="left">    <br>       <br>   La esperanza de vida y los a&ntilde;os vividos para cada grupo de edad a partir    de una cohorte hipot&eacute;tica inicial de 100 000 individuos, se presentan    en la tabla 2. </p>     <p align="left">Tabla 2. A&ntilde;os vividos por una cohorte hipot&eacute;tica    inicial de 100 000 sujetos y esperanza de vida bruta (no ajustada).</p>     <p align="left">    <br>   Tabla de vida 1990</p> <table width="75%" border="1" align="center">   <tr>      <td rowspan="2">Grupo de edad</td>     <td colspan="2">            <div align="center">Hombres</div>     </td>     <td>&nbsp;</td>     <td colspan="2">            <div align="center">Mujeres</div>     </td>     <td>&nbsp;</td>   </tr>   <tr>      <td>Ix*</td>     <td>A&ntilde;os de vida vividos (Lx) </td>     <td>Esperanza de vida </td>     <td>I x </td>     <td>A&ntilde;os de vida vividos (Lx) </td>     <td>Esperanza de vida</td>   </tr>   <tr>      <td>&lt; 1 a&ntilde;o </td>     <td>100 000 </td>     <td>99385,4494 </td>     <td>73,0224035</td>     <td>100 000</td>     <td>99542,9186 </td>     <td>74,4340049</td>   </tr>   <tr>      <td>de 1 a 4 </td>     <td>98770,8989</td>     <td>394533,233 </td>     <td>72,9248694 </td>     <td>99085,8372 </td>     <td>395868,976 </td>     <td>74,1161176</td>   </tr>   <tr>      <td>de 5 a 9</td>     <td>98495,7174 </td>     <td>492068,446</td>     <td>69,1230222 </td>     <td>98848,6506</td>     <td>493886,066</td>     <td>70,2891597</td>   </tr>   <tr>      <td>de 10 a 14 </td>     <td>98331,6612 </td>     <td>491049,48</td>     <td>64,2341759 </td>     <td>98705,7758 </td>     <td>493116,417 </td>     <td>65,3872833</td>   </tr>   <tr>      <td>de 15 a 24 </td>     <td>98088,1308 </td>     <td>974308,883</td>     <td>59,3874477</td>     <td>98540,7911</td>     <td>981536,42</td>     <td>60,4925741</td>   </tr>   <tr>      <td>de 25 a 59</td>     <td>96773,6458 </td>     <td>3184137,94</td>     <td>50,1261972</td>     <td>97766,4929</td>     <td>3277717,61</td>     <td>50,9320683</td>   </tr>   <tr>      <td>de 60 a 64 </td>     <td>     <br>       85177,0936</td>     <td>409404,11</td>     <td>19,5681356 </td>     <td>89531,6562</td>     <td>434958,132</td>     <td>19,0070434</td>   </tr>   <tr>      <td>65 y +</td>     <td>78584,5503 </td>     <td>1257352,8 </td>     <td>16</td>     <td>84451,5965</td>     <td>1266773,95</td>     <td>15</td>   </tr>   <tr>      <td>Tabla de vida 1995</td>     <td colspan="3">            <div align="center">Hombres</div>     </td>     <td colspan="3">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">Mujeres</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">Grupo de edad </td>     <td height="37">            <div align="center">Ix </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">A&ntilde;os de vida vividos (Lx)</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">Esperanza de vida</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">Ix </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">A&ntilde;os de vida vividos (Lx) </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">Esperanza de vida</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">&lt; 1 a&ntilde;o</td>     <td height="37">            <div align="center">100000</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99467,2855 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">73,2016332</div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">100000</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99593,4558</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">77,2439242</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 1 a 4 </td>     <td height="37">            <div align="center">98934,5711</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">395094,28</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">72,984559 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99186,9115 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">396233,852 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">76,8730354 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 5 a 9 </td>     <td height="37">            <div align="center">98612,5688 </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">492553,394 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">69,2163467 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">98930,0145</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">494300,399</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">73,0674624</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 10 a 14</td>     <td height="37">            <div align="center">98408,7889</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">491514,225</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">64,3544995</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">98790,1452 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">493602,932 </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">68,1673734 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 15 a 24</td>     <td height="37">            <div align="center">98196,9012</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">975274,324</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">59,4879682</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">98651,0278</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">982929,451</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">63,2599773 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 25 a 59</td>     <td height="37">            <div align="center">96857,9636</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">3189365,95</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">50,2411947 </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">97934,8625</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">3290982,12</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">53,6860132 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 60 a 64 </td>     <td height="37">            <div align="center">85391,5194 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">411237,59 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">19,6377096 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">90121,2589 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">437674,739 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">21,8233769</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 65 y + </td>     <td height="37">            <div align="center">79103,5167 </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">1265656,27 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">16 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">84948,6368</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">1529075,46</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">18</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">Tabla de vida 2000</td>     <td height="37" colspan="3">            <div align="center">Hombres </div>     </td>     <td height="37" colspan="3">            <div align="center">Mujeres</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">Grupo de edad</td>     <td height="37">            <div align="center">Ix</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">A&ntilde;os de vida vividos(Lx)</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">Esperanza de vida </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">Ix </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">A&ntilde;os de vida vividos(Lx) </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">Esperanza de vida</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">&lt;1a&ntilde;o </td>     <td height="37">            <div align="center">100 000</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99576,0602</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">73,3016892</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">100 000 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99703,1521</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">77,2823467</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 1 a 4</td>     <td height="37">            <div align="center">99152,1204</div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">396214,486</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">72,9242384</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99406,3042</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">397304,451 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">76,7409228</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 5 a 9</td>     <td height="37">            <div align="center">98955,1225</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">494390,513</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">69,0654329</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99245,9213 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">495942,927 </div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">72,8617052</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 10 a 14</td>     <td height="37">            <div align="center">98801,0826</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">493545,738</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">64,1692145</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">99131,2496 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">495386,36</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">67,9430973</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 15 a 24 </td>     <td height="37">            <div align="center">98617,2125</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">981768,077</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">59,2841957</div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">99023,2942 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">987800,13</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">63,0144434</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 25 a 59 </td>     <td height="37">            <div align="center">97736,4028</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">3228585,09 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">49,77341</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">98536,7318</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">3323630,99 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">53,3009117</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">de 60 a 64</td>     <td height="37">            <div align="center">86754,1738</div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">419628,795</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">18,8589077</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">91385,0391</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">446411,836</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">21,1026517</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td height="37">65 y +</td>     <td height="37">            <div align="center">81097,3443</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">1216460,16</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">15 </div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">87179,6952</div>     </td>     <td height="37">            <div align="center">1482054,82</div>     </td>     <td height="37">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">17</div>     </td>   </tr> </table>     <p align="center"> *Ix es el n&uacute;mero de sujetos vivos al inicio del intervalo    de edad correspondiente.    <br> </p>     <p align="left">    <br>   En la tabla 3 se presenta la esperanza de vida bruta (no ajustada) y la esperanza    de vida ajustada por el asma, junto con las diferencias relativas ((Ex -EVADx)/Ex)    entre estas dos cifras, para los a&ntilde;os 1990, 1995 y 2000. La figura presenta    las diferencias relativas de la tabla 3.</p>     <p align="center">Tabla 3. Esperanza de vida bruta no ajustada (Ex) Esperanza    de Vida Ajustada (EVADx) por asma</p>     <p align="left">Tabla de vida 1990</p> <table width="75%" border="1" align="center">   <tr>      <td rowspan="2">Grupo de edad </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Hombres </div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Mujeres</div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Diferencia relativa*</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">Esperanza de vida EX</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">EVADx</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">Esperanza de vida Ex</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">EVADx </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">Hombres %</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">Mujeres %</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">&lt; 1 a&ntilde;o </td>     <td width="20%">            <div align="center">73,02 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,94</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">74,43 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">74,34 </div>     </td>     <td width="17%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,11</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,13</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 1 a 4 </td>     <td width="20%">            <div align="center">72,92</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,84</div>     1 0 mpl, if v706='h' then v121/,v2/,v121,'-',v2/, fi, 1 0 mpl, if v706='i' then v35,|v|v31,|s|v131,|n|v32,|s|v132/,'i'/, fi, 1 0 mpl, (|CHANGE_FIELDS=|v710/)    N   N M                                                                                                                                     Copyright 1985-1996 Adobe Systems Inc. , , | Đ  1      4           d22d   2PostScript@SVbNBBB (Prop)GothicBBB-Medium-83pv-RKSJ-H    c , , y  M M  H   M     , , , , , , , , , ,     H H H ,       c        , A         c      c   ,    , M , ,  , ,   , ,  A , , , , M    ,      N   N M                                                                                                                                     Copyright 1985-1996 Adobe Systems Inc. , , | Đ  0    4          d22d   2PostScriptSVbNBBBGothicBBB-Medium-90ms-RKSJ-H                                                                                                                                                                                                                                  Copyright 1985-1996 Adobe Systems Inc. , , | Đ  0    4           2PostScript@SVbNBBBGothicBBB-Medium-90ms-RKSJ-V                                                                                                                                                                                                                                  Copyright 1985-1996 Adobe Systems Inc. , , | Đ  0    4          d22d   2PostScriptSVbNBBBGothicBBB-Medium-RKSJ-H                                                                                                                                                                                                                                  Copyright 1985-1996 Adobe Systems Inc. , , | Đ  0    4           2PostScript@SVbNBBBGothicBBB-Medium-RKSJ-V                                                                                                                                esm_MEX.1252esm_MEX.1252"Kb        d  @C:\ARCHIVOS DE PROGRAMA\MICROSOFT OFFICE\OFFICE\WINWORD.EXE , Hora est. Or. (EE.UU. y Canad)   Hora de verano orientalg l!   1 B </td>     <td width="20%">            <div align="center">74,12 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">74,02</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,11 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,13</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 5 a 9 </td>     <td width="20%">            <div align="center">69,12</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">69,05 </div>     </td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">70,29</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">70,20</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,11</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,13</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 10 a 14 </td>     <td width="20%">            <div align="center">64,23</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">64,17</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">65,39</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">65,31</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,10 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,12</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 15 a 24</td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">59,39 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">59,33 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">60,49</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">60,42 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,10 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,12</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 25 a 59</td>     <td width="20%">            <div align="center">50,13 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">50,08 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">50,93 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">50,87</div>     </td>     <td width="17%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,09</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,12</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 60 a 64 </td>     <td width="20%">            <div align="center">19,57</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">19,55</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">19,01</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">18,99</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,09</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,11</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">65 y +</td>     <td width="20%">            <div align="center">16,00 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">15,99 </div>     </td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">15,00 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">14,99 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,06 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,08</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">Tabla de vida 1995</td>     <td colspan="2">            <div align="center">Hombres </div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Mujeres </div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Diferencia relativa</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">Grupo de edad</td>     <td width="20%">            <div align="center">Esperanza de vida Ex</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">EVADx </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">Esperanza de vida Ex</div>     </td>     <td width="8%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">EVADx</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">Hombres %</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">Mujeres %</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">&lt; 1 a&ntilde;o </td>     <td width="20%">            <div align="center">73,20 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,98 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">77,24 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">77,01</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,30</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,31</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 1 a 4 </td>     <td width="20%">            <div align="center">72,98 </div>     </td>     <td width="8%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">72,76</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">76,87 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">76,63 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,30 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,31 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 5 a 9 </td>     <td width="20%">            <div align="center">69,22 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">69,01 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">73,07 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,84 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,30 </div>     </td>     <td width="13%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,31 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 10 a 14</td>     <td width="20%">            <div align="center">64,35</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">64,17</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">68,17</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">67,96</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,28</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,30 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 15 a 24</td>     <td width="20%">            <div align="center">59,49</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">59,34</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">63,26</div>     </td>     <td width="8%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">63,08 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,25 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,29 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 25 a 59 </td>     <td width="20%">            <div align="center">50,24</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">50,13</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">53,69</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">53,54 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,23</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,28 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 60 a 64 </td>     <td width="20%">            <div align="center">19,64 </div>     </td>     <td width="8%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">19,59 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">21,82</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">21,77</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,25</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,26 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">65 y + </td>     <td width="20%">            <div align="center">16,00 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">15,97</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">18,00 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">17,97 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,18</div>     </td>     <td width="13%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,18</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">Tabla de vida 2000</td>     <td colspan="2">            <div align="center">Hombres</div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Mujeres</div>     </td>     <td colspan="2">            <div align="center">Diferencia relativa</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">Grupo de edad </td>     <td width="20%">            <div align="center">Esperanza de vida Ex</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">EVADx </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">Esperanza de vida Ex</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">EVADx</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">Hombres %</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">Mujeres %</div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">&lt; 1 a&ntilde;o </td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">73,30</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,97</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">77,28</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">76,93 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,45</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,46 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 1 a 4 </td>     <td width="20%">            <div align="center">72,92 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,59</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">76,74</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">76,39</div>     </td>     <td width="17%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,45 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,46 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 5 a 9 </td>     <td width="20%">            <div align="center">69,07 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">68,76</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">72,86</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">72,53 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,45 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,46 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 10 a 14</td>     <td width="20%">            <div align="center">64,17 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">63,90 </div>     </td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">67,94</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">67,64 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,42 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,44 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 15 a 24</td>     <td width="20%">            <div align="center">59,28 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">59,05</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">63,01</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">62,75 </div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,39</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,43 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 25 a 59</td>     <td width="20%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">49,77</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">49,60</div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">53,30 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">53,09</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,34 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,39 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">de 60 a 64 </td>     <td width="20%">            <div align="center">18,86 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">18,79 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">21,10 </div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">21,02 </div>     </td>     <td width="17%">            ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">0,37 </div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,37 </div>     </td>   </tr>   <tr>      <td width="14%">65 y +</td>     <td width="20%">            <div align="center">15,00</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">14,96 </div>     </td>     <td width="20%">            <div align="center">17,00</div>     </td>     <td width="8%">            <div align="center">16,95</div>     </td>     <td width="17%">            <div align="center">0,29</div>     </td>     <td width="13%">            <div align="center">0,29</div>     </td>   </tr> </table>     <p align="center"> * Diferencia relativa = (Ex - EVADx) / Ex </p>     <div align="center">    ]]></body>
<body><![CDATA[<br>   <a href="/img/revistas/hie/v40n3/f0108302.jpg"><img src="/img/revistas/hie/v40n3/f0108302.jpg" width="276" height="225" border="0"></a>  </div>     
<div align="center">Fig. Diferencias relativas (%) entre esperanza de vida con    ajuste y sin &eacute;l, 1990-1995-2000. </div> <h4 align="left">Discusi&oacute;n</h4>     <p align="left">    <br>   El efecto negativo de la morbilidad por asma sobre la esperanza de vida ha aumentado    a lo largo del per&iacute;odo estudiado (1990-1995-2000); por ejemplo, para    edades de menos de 1 a&ntilde;o la p&eacute;rdida (relativa) de esperanza de    vida ha aumentado en cerca de 4 veces de 1990 al 2000.</p>     <p align="left">El efecto negativo de la morbilidad por asma fue ligeramente mayor    en las mujeres que en los hombres, en los tres a&ntilde;os estudiados. Seg&uacute;n    datos de la Comisi&oacute;n Nacional de Asma, la prevalencia de esta entidad    es mayor en los hombres hasta los 25 a&ntilde;os y a partir de esa edad, el    sexo femenino resulta el m&aacute;s afectado.</p>     <p align="left">El efecto negativo de la morbilidad por asma sobre la esperanza    de vida mostr&oacute; tendencia a disminuir con la edad en cada uno de los tres    a&ntilde;os estudiados. Se observ&oacute; por ejemplo que en el a&ntilde;o 2000,    la carga (diferencia relativa) atribuible al asma para varones menores de 1    a&ntilde;o era 1,5 veces la carga para edades de 65 y m&aacute;s (tabla 3).</p>      ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murray]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lpez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The Global Burden of Disease]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>8</page-range><publisher-name><![CDATA[Harvard University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Collado]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Diabetes mellitus como causa bsica de muerte]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Endocrinol]]></source>
<year>1998</year>
<volume>9</volume>
<page-range>184-93</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Seuc]]></surname>
<given-names><![CDATA[AH]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Domnguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Daz]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Introduccin a los DALYs]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Hig Epidemiol]]></source>
<year>2000</year>
<volume>38</volume>
<page-range>92-101</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Ministerio de Salud Pblica^d(Direccin Nacional de Estadstica).</collab>
<source><![CDATA[Anuario Estadstico de Salud 1990]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>35</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Ministerio de Salud Pblica^d(Direccin Nacional de Estadstica).</collab>
<source><![CDATA[Anuario Estadstico de Salud 1995]]></source>
<year>1995</year>
<page-range>42</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Ministerio de Salud Pblica^d(Direccin Nacional de Estadstica)</collab>
<source><![CDATA[Anuario Estadstico de Salud 2000]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>49</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Buist]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Is asthma mortality increasing]]></article-title>
<source><![CDATA[Chest]]></source>
<year>1988</year>
<volume>93</volume>
<page-range>3-7</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ros]]></surname>
<given-names><![CDATA[NE]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Tejeiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Evolucin de la mortalidad en Cuba analizando un trienio de cada dcada del perodo revolucionario]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>1987</year>
<numero>^s(Supl)</numero>
<issue>^s(Supl)</issue>
<supplement>(Supl)</supplement>
<page-range>29-89</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Coutin]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Dnde buscar el potencial de incremento de la esperanza de vida]]></article-title>
<source><![CDATA[Reporte Tcnico de Vigilancia]]></source>
<year>2000</year>
<volume>5</volume>
<page-range>1028-4338</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murray]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lpez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The global burden of disease]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>201-46</page-range><publisher-name><![CDATA[Harvard University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mathers]]></surname>
<given-names><![CDATA[CD]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vos]]></surname>
<given-names><![CDATA[T]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lpez]]></surname>
<given-names><![CDATA[AD]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Salomon]]></surname>
<given-names><![CDATA[J,]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ezzati]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[National burden of disease studies: A Practical Guide. Global program on evidence for health policy]]></source>
<year>2001</year>
<page-range>116-9</page-range><publisher-loc><![CDATA[Geneva ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[World Health Organization]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murray]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lpez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The global burden of disease]]></source>
<year></year>
<publisher-name><![CDATA[Harvard University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mathers]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estimating gains in health expectancy due to elimination of specified diseases: Fifth Meeting of the International Network on Health Expectancy (REVES), Ottawa, 19-21February]]></source>
<year>1992</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mathers]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Gains in health expectancy from the elimination of disease: a useful measure of the burden of disease? Tenth Meeting of the International Network on Health Expectancy (REVES), Tokyo, 9-11 October]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murray]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Salomon]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mathers]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A critical examination of summary measures of population health]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Toirac]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gmez]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Perdomo]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Morales]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Asma y heparina]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med]]></source>
<year>1996</year>
<volume>35</volume>
<page-range>1</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zapata]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vergel]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Aspectos farmacolgicos de la teraputica del paciente asmtico]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>1998</year>
<volume>14</volume>
<page-range>628</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gonzlez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chu]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fonseca]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Corona]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Auriculoterapia en pacientes asmticos]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>1997</year>
<volume>13</volume>
<page-range>23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Varona]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ojeda]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Murla]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bonet]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fernndez]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bez]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Calidad de la atencin primaria en el paciente asmtico]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>1998</year>
<volume>14</volume>
<page-range>21</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pez]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rodrguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[JC]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pino]]></surname>
<given-names><![CDATA[PP]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gassiot]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Placeres]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Caractersticas clinicoepidemiolgicas de pacientes asmticos de una consulta especializada]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med]]></source>
<year>1998</year>
<volume>37</volume>
<page-range>212</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Prieto]]></surname>
<given-names><![CDATA[ME]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Queipo]]></surname>
<given-names><![CDATA[AJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Caracterizacin del asma bronquial en un rea de salud]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>2000</year>
<volume>16</volume>
<page-range>356</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jimnez]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fernndez]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sarmiento]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gonzlez]]></surname>
<given-names><![CDATA[VM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martn]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Comportamiento del asma bronquial en la edad peditrica]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Med Gen Integr]]></source>
<year>2001</year>
<volume>17</volume>
<page-range>43</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
