<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0252-8584</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Economía y Desarrollo]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Econ. y Desarrollo]]></abbrev-journal-title>
<issn>0252-8584</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Dirección de Publicaciones Académicas de la Universidad de La Habana (Editorial UH) ]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0252-85842020000200004</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Acceso a los alimentos en Cuba: prioridad, dificultades y reservas para mejorar]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Access to Food in Cuba: Priority, Difficulties, and Reserves for Improvement]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cruz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Betsy Anaya]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de La Habana Centro de Estudios de la Economía Cubana (CEEC) ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Cuba</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<volume>164</volume>
<numero>2</numero>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0252-85842020000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0252-85842020000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0252-85842020000200004&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Este trabajo se propone determinar si, realmente, existe un problema de acceso a los alimentos en Cuba, cuáles son sus principales manifestaciones y consecuencias y qué se puede hacer para aliviar las tensiones al respecto. Aborda los conceptos fundamentales relacionados con la seguridad alimentaria y nutricional (SAN), la disponibilidad y los canales de distribución de alimentos vigentes en Cuba, el tema del acceso, que es el componente central de este trabajo y, finalmente, las reservas que existen en la actualidad para hacer este acceso más equitativo.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT This work aims to determine whether there really is a problem of access to food in Cuba, what its main manifestations and consequences are, and what can be done to ease tensions in this regard. It addresses the fundamental concepts related to Food and Nutritional Security (FNS), the availability and distribution channels of food in Cuba, the issue of access, which is the central component of this work, and finally, the reserves that currently exist to make this access more equitable.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[acceso a los alimentos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[canales de distribución de alimentos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[disponibilidad de alimentos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[seguridad alimentaria]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[access to food]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[food distribution channels]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[food availability]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[food security]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Política social en Cuba, nuevo enfoque y programas recientes]]></article-title>
<source><![CDATA[Publicaciones 2006-2007 del Centro de Estudios de la Economía Cubana (CD-ROM)]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Estudios de la Economía Cubana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Gastos básicos de familias cubanas pensionadas y salario dependientes]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Temas]]></source>
<year>2014</year>
<numero>9</numero>
<issue>9</issue>
<page-range>89-94</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Dinamismo del sector agropecuario: condición necesaria para el desarrollo cubano]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Economía y Desarrollo]]></source>
<year>2015</year>
<volume>153</volume>
<numero>^snúmero especial</numero>
<issue>^snúmero especial</issue>
<supplement>número especial</supplement>
<page-range>159-77</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El sector agropecuario cubano en la actualización]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Torres]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Echevarría]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Miradas a la economía cubana]]></source>
<year>2017</year>
<page-range>69-77</page-range><publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ruth Casa Editorial]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dinámica de gastos básicos en Cuba (primera parte y segunda parte)]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ferriol]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El modelo social cubano. Una aproximación a tres temáticas en debate]]></article-title>
<source><![CDATA[Cuba: investigación económica]]></source>
<year>2001</year>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>25-50</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Instituto de Nutrición e Higiene de los alimentos-Ministerio de Salud Pública (INHA-MINSAP)</collab>
<source><![CDATA[Recomendaciones nutricionales para la población cubana]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Oficina Nacional de Estadísticas e Información (ONEI)</collab>
<source><![CDATA[Anuario estadístico de Cuba 2005]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ONEI</collab>
<source><![CDATA[Consumo de alimentos 2006]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ONEI</collab>
<source><![CDATA[Consumo de alimentos 2008]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ONEI</collab>
<source><![CDATA[Anuario estadístico de Cuba 2009]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ONEI</collab>
<source><![CDATA[Anuario estadístico de Cuba 2013]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ONEI</collab>
<source><![CDATA[Anuario estadístico de Cuba 2017]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Organización Mundial de la Salud (OMS)</collab>
<source><![CDATA[Alimentación sana, nota descriptiva n.o 394]]></source>
<year>2015</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>OMS</collab>
<source><![CDATA[Fomento del consumo mundial de frutas y verduras]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Organización de las Naciones Unidas para la Alimentación y la Agricultura (FAO)</collab>
<source><![CDATA[sitio web de la organización]]></source>
<year>2019</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Partido Comunista de Cuba (PCC)</collab>
<source><![CDATA[Documentos del VII Congreso del Partido]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
