<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0864-0289</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Cubana de Hematología, Inmunología y Hemoterapia]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev Cubana Hematol Inmunol Hemoter]]></abbrev-journal-title>
<issn>0864-0289</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Centro Nacional de Información de Ciencias MédicasEditorial Ciencias Médicas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0864-02892000000100006</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Autoanticuerpos en pacientes hematológicos tratados con interferón alfa]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Autoantibodies in hematologic patients treated with Alpha-interferon]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bencomo Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio A]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alfonso Valdés]]></surname>
<given-names><![CDATA[María E]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A02"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Munster Infante]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arturo]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Basanta Otero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulino]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Espinosa Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgardo]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hernández Ramírez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Porfirio]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Instituto de Hematología e Inmunología  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Ciudad de La Habana ]]></addr-line>
<country>Cuba</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,ICBP Victoria de Girón  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2000</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2000</year>
</pub-date>
<volume>16</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>49</fpage>
<lpage>55</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0864-02892000000100006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0864-02892000000100006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0864-02892000000100006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Se estudió la presencia de autoanticuerpos en 45 pacientes con enfermedades hematológicas: 32 con leucemia mieloide crónica (LMC) y 13 con otras enfermedades linfoproliferativas (ELP). Todos los pacientes con ELP y 20 con LMC recibieron tratamiento con interferón alfa (IFN) natural o recombinante alfa 2b en el momento del estudio. La duración media del tratamiento fue de 27 meses (1-96) y la dosis media administrada fue de 3 millones, 3 veces a la semana. Se detectaron autoanticuerpos eritrocitarios en 16 pacientes (80 %) con LMC tratados con IFN. No se detectaron autoanticuerpos eritrocitarios en 4 pacientes que recibieron tratamiento con IFN ni en el grupo de pacientes no tratados. En 5 pacientes (26 %) que recibían tratamiento con IFN y en 2 pacientes (12 %) sin tratamiento se detectaron otros autoanticuerpos. En los pacientes con autoanticuerpos en 3 pacientes (23 %) y anticuerpos antiparietales no hubo manifestaciones de anemia hemolítica autoinmune (AHAI) o de otras enfermedades autoinmunes. En los pacientes con ELP se detectaron autoanticuerpos en 3 pacientes (23 %) y autoanticuerpos antiparietales y antinucleares en 2 (14,3 %). En una paciente con enfermedad de Hodgkin se diagnosticó una AHAI a las 10 semanas de tratamiento con IFN]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Presence of autoantibodies in 45 patients with hematologic diseases was studied: 32 cases of chronic myeloid leukemia (CML) and 13 cases of other lymphoproliferative diseases (LPD). All cases of LPD and other 20 of CML, were treated with natural Alpha-interferon (IFN) or recombinant Alpha 2b, when study was performed. Mean length of treatment was of 27 months (1-96), and mean dosis given was of 3 millions, three times a week. Erythrocitic autoantibodies were found in 16 cases (80%) where CML was treated with IFN, but neither in 4 patients given IFN nor in non treated patients groups. In 5 cases (26%) given IFN, and in other two (12%), without treatment, other types of autoantibody were found. In cases with autoantibodies there weren´t manifestations of autoimmune hemolytic anemia (AHA) or of other autoimmune diseases. In cases with LPD, we found autoantibodies and antinuclear in 2 (14,3%). In a case of Hodgkin´s disease, AHA was diagnosed within 10 weeks of IFN-treatment]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[ANTICUERPOS]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[INTERFERON ALFA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ENFERMEDADES HEMATOLOGICAS]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[ANTIBODIES]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[INTERFERON ALPHA]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[HEMATOLOGIC DISEASES]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p>Instituto de Hematolog&iacute;a e Inmunolog&iacute;a </p><h2> Autoanticuerpos  en pacientes hematol&oacute;gicos tratados con interfer&oacute;n alfa</h2><i><a href="#*">Lic.  Antonio A. Bencomo Hern&aacute;ndez,<sup>1</sup> Dr. Mar&iacute;a E. Alfonso Vald&eacute;s,<sup>1</sup>  Dr. Arturo Munster Infante,<sup>2 </sup>Dr. Paulino Basanta Otero,<sup>1</sup>  Dr. Edgardo Espinosa Mart&iacute;nez<sup>1</sup> y Dr. Porfirio Hern&aacute;ndez  Ram&iacute;rez<sup>1</sup></a></i> <h4> RESUMEN</h4>Se estudi&oacute; la presencia  de autoanticuerpos en 45 pacientes con enfermedades hematol&oacute;gicas: 32 con  leucemia mieloide cr&oacute;nica (LMC) y 13 con otras enfermedades linfoproliferativas  (ELP). Todos los pacientes con ELP y 20 con LMC recibieron tratamiento con interfer&oacute;n  alfa (IFN) natural o recombinante alfa 2b en el momento del estudio. La duraci&oacute;n  media del tratamiento fue de 27 meses (1-96) y la dosis media administrada fue  de 3 millones, 3 veces a la semana. Se detectaron autoanticuerpos eritrocitarios  en 16 pacientes (80 %) con LMC tratados con IFN. No se detectaron autoanticuerpos  eritrocitarios en 4 pacientes que recibieron tratamiento con IFN ni en el grupo  de pacientes no tratados. En 5 pacientes (26 %) que recib&iacute;an tratamiento  con IFN y en 2 pacientes (12 %) sin tratamiento se detectaron otros autoanticuerpos.  En los pacientes con autoanticuerpos en 3 pacientes (23 %) y anticuerpos antiparietales  no hubo manifestaciones de anemia hemol&iacute;tica autoinmune (AHAI) o de otras  enfermedades autoinmunes. En los pacientes con ELP se detectaron autoanticuerpos  en 3 pacientes (23 %) y autoanticuerpos antiparietales y antinucleares en 2 (14,3  %). En una paciente con enfermedad de Hodgkin se diagnostic&oacute; una AHAI a  las 10 semanas de tratamiento con IFN.     <p><i>Descriptores DeCS:</i> ANTICUERPOS;  INTERFERON ALFA/uso terap&eacute;utico; ENFERMEDADES HEMATOLOGICAS/terapia.     <p>El  interfer&oacute;n desde su descubrimiento se ha usado en el tratamiento de enfermedades  malignas, aprovechando sus principales propiedades que son: inhibici&oacute;n  de la replicaci&oacute;n viral, inducci&oacute;n de la diferenciaci&oacute;n,  inhibici&oacute;n de la proliferaci&oacute;n celular, regulador de la hematopoyesis  y como modulador del sistema inmune.<sup>1</sup> Los mejores resultados en el  tratamiento de las hemopat&iacute;as malignas se han obtenido en la leucemia de  c&eacute;lulas peludas y en la leucemia mieloide cr&oacute;nica (LMC).<sup>2</sup>      <p>Numerosos informes han documentado la modificaci&oacute;n de algunos par&aacute;metros  de la respuesta inmune por esta droga, como son: un incremento en la actividad  de las c&eacute;lulas asesinas naturales, alteraciones en la actividad supresoras  de los linfocitos y un incremento de la expresi&oacute;n de las mol&eacute;culas  de clase I y clase II del sistema principal de histocompatibilidad. Estos par&aacute;metros  se han relacionado con la inducci&oacute;n de auto-inmunidad por el interfer&oacute;n  alfa (IFN <font face="Symbol,Times">a</font> ).<sup>2</sup>     <p>La presencia de  autoanticuerpos eritrocitarios en el curso del tratamiento con este f&aacute;rmaco  no ha sido ampliamente estudiada, &uacute;nicamente &eacute;stos se han investigado  despu&eacute;s de la aparici&oacute;n de anemia hemol&iacute;tica autoinmune (AHAI)  relacionada con su administraci&oacute;n.<sup>3-5</sup>     <p>En este trabajo comunicamos  la presencia de autoanticuerpos eritrocitarios y de otros autoanticuerpos asociados  al tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> en pacientes con LMC  y otras enfermedades linfoproliferativas (ELP). <h4> M&Eacute;TODOS</h4>Se estudiaron  45 pacientes con enfermedades hematol&oacute;gicas: 32 con LMC y 13 con otras  enfermedades linfoproliferativas. Todos los pacientes con ELP y 20 pacientes con  LMC recib&iacute;an tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> (natural  o recombinante <font face="Symbol,Times">a</font> <sub>2</sub>b, Centro de Ingenier&iacute;a  Gen&eacute;tica y Bio-tecnolog&iacute;a, IMEFA, Cuba) en el momento del estudio.  La duraci&oacute;n media de tratamiento fue de 27 meses (rango 1-96) y la dosis  media administrada fue de 3 millones 3 veces a la semana.     <p>Las muestras de sangre  se obtuvieron por punci&oacute;n venosa y se colectaron en tubos que conten&iacute;an  EDTA al 5 % y en tubos secos para la obtenci&oacute;n de suero. <h4> Estudios  de autoanticuerpos eritrocitarios</h4>En el estudio se realizaron las siguientes  determinaciones: fenotipo Rh, la prueba de antiglobulina directa (PAD) con suero  de Coombs poliespec&iacute;fico y monoespec&iacute;fico anti-IgG y anti-C<sub>3</sub>,la  prueba de antiglobulina indirecta (PAI), la detecci&oacute;n de anticuerpos con  eritrocitos tratados con papa&iacute;na, eluci&oacute;n con &eacute;ter, t&iacute;tulo  de crioaglutininas y prueba de anticuerpos bif&aacute;sicos de Donath-Landsteiner.  Todos los procederes fueron realizados seg&uacute;n las t&eacute;cnicas normalizadas.<sup>6</sup>      <p>A todos los pacientes en los que no se demostr&oacute; presencia de IgG en  los eritrocitos en la PAD, se les realiz&oacute; el ensayo inmunoenzim&aacute;tico  de antiglobulina directa (EIAD). Este ensayo se realiz&oacute; seg&uacute;n la  t&eacute;cnica comunicada previamente<sup>7</sup> con algunas modificaciones.<sup>8</sup>      <p>Las determinaciones de hemoglobina y el conteo de reticulocitos se realizaron  mediante las t&eacute;cnicas habituales.     <p>Se utiliz&oacute; la t pareada para  la comparaci&oacute;n de las medias de las cifras de hemoglobina y el conteo de  reticulocitos de los pacientes con LMC antes y despu&eacute;s del tratamiento  con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> . La probabilidad exacta de Fisher  se utiliz&oacute; para determinar si exist&iacute;a asociaci&oacute;n entre la  duraci&oacute;n del tratamiento con IFN y la presencia o ausencia en los hemat&iacute;es  de IgG y C<sub>3</sub> detectados en la PAD o la reacci&oacute;n positiva en el  EIAD. <h4> Estudio de otros autoanticuerpos</h4>Se investig&oacute; la presencia  de anticuerpos antinucleares y anticitoplasm&aacute;ticos por la t&eacute;cnica  de inmunofluorescencia indirecta (IFI) con el empleo de l&aacute;minas recubiertas  con monocapas de c&eacute;lulas Hep-2.<sup>9</sup> Los anticuerpos antimitocondriales,  antim&uacute;sculo liso y anti-parietales se investigaron con la t&eacute;cnica  de IFI en l&aacute;minas con cortes de h&iacute;gado y est&oacute;mago de rata.<sup>10</sup>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p>El factor reumatoideo se realiz&oacute; por la t&eacute;cnica de aglutinaci&oacute;n  en part&iacute;culas de l&aacute;tex. El anticoagulante l&uacute;pico se estudi&oacute;  por la t&eacute;cnica del veneno de v&iacute;bora de Russell.<sup>11</sup> <h4>  RESULTADOS</h4><h4> Pacientes con LMC</h4>Se detectaron autoanticuerpos eritrocitarios  en 16 pacientes (80 %) con tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font>  (tabla 1). Dentro de este grupo, la prueba de antiglobulina directa revel&oacute;  la presencia de IgG y C<sub>3</sub> en los eritrocitos de 5 pacientes (31,25 %).  Los autoanticuerpos recuperados en el eluato de los hemat&iacute;es se comportaron  como panaglutininas. En 4 pacientes los autoanticuerpos se detectaron en el suero.      <p>     <center>TABLA 1. <i>Autoanticuerpos eritrocitarios en pacientes con leucemia  mieloide cr&oacute;nica en tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font></i></center>    <center><table CELLPADDING=5 >  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="29%">      <center>PAD</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>Elu&iacute;do</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>Suero</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">Pacientes (n)</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>EIAD</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>%</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>%</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>Especificidad</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>5</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>+(100)</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+(80)</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">Panaglutinina</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>7</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>+(42,8)</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+(100)</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">Panaglutinina</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      <center>+</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">     <center>+(33,3)</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>+(100)</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="14%">Panaglutinina</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="14%">&nbsp;</td></tr>  </table></center>    <center>PAD: prueba de antiglobulina directa (Coombs); EIAD:  ensayo inmunoenzim&aacute;tico de antiglobulina directa.</center>    <p>El fragmento  C<sub>3 </sub>del complemento se encontr&oacute; en los hemat&iacute;es de 7 pacientes  (43,75 %) y la presencia de IgG se demostr&oacute; en el EIAD. Los autoanticuerpos  se identificaron en el eluato de los eritrocitos de 3 casos y en el suero de todos  los pacientes de este grupo.     <p>El EIAD detect&oacute; la presencia de IgG en  los eritrocitos de 4 casos (25 %) en los que la prueba de Coombs directa result&oacute;  negativa. En este grupo los autoanticuerpos se detectaron en el suero de todos  los pacientes y en el eluato de un caso.     <p>Los t&iacute;tulos de crioaglutininas  se comportaron dentro del rango normal y la prueba de anticuerpos bif&aacute;sicos  de Donath-Landsteiner fue negativa en todos los casos.     <p>No se detectaron autoanticuerpos  eritrocitarios en 4 pacientes que recibieron tratamiento con IFN ni en el grupo  de pacientes no tratados.     <p>No se demostr&oacute; asociaci&oacute;n entre la  duraci&oacute;n del tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> y la  ausencia o presencia de IgG y C<sub>3 </sub>en los hemat&iacute;es detectados  en PAD o en EIAD (tabla 2). Las cifras de hemoglobina antes y despu&eacute;s del  tratamiento no mostraron diferencias, los reticulocitos se elevaron significativamente  (p &lt; 0,05) despu&eacute;s del tratamiento con el f&aacute;rmaco (tabla 3).      <center>TABLA 2. <i>Detecci&oacute;n de autoanticuerpos y complemento en los eritrocitos  de los pacientes con leucemia mieloide cr&oacute;nica y su relaci&oacute;n con  el tiempo de tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font></i></center>    <center><table CELLPADDING=5 >  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Tiempo de</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>tratamiento</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">Pacientes&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>PAD</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>EIAD</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>con IFN (meses)</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>IgG, C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>NR</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>3</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>IgG, C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>NR</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>4</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>3</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>IgG, C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>NR</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>3</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>IgG, C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>NR</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>7</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>5</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>IgG, C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>NR</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>48</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>6</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>66</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>7</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>48</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>8</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>12</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>9</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub>3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>1</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>10</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>12</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>11</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>12</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>12</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>C<sub> 3</sub></center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>12</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>13</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>96</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>14</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>72</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>15</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>36</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>16</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>IgG</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>1</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>17</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>24</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>18</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>60</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>19</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>4</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>20</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">     <center>Negativo</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>2</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="25%">      <center>NS p<sup>* </sup>= 0,0769</center></td></tr> </table></center>    <center>      <p>PAD: prueba de antiglobulina directa (Coombs); EIAD: ensayo inmunoenzim&aacute;tico  de antiglobulina directa; NS: no significativo; <sup>*</sup>: probabilidad exacta  de Fisher; NR: no realizado. </center>    <p>    <center>TABLA 3. <i>Cifras de hemoglobina  y n&uacute;mero de reticulocitos antes y despu&eacute;s del tratamiento con IFN  <font face="Symbol,Times">a</font> en los pacientes con leucemia mieloide cr&oacute;nica</i></center>    <center><table CELLSPACING=0 CELLPADDING=5 >  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>Hemoglobina  (g/L)</center></td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">     <center>Reticulocitos  (x 10<sup>-3</sup>)</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>Antes del</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>Despu&eacute;s  del</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>Antes del</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>Despu&eacute;s del</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>Paciente (No.)</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>tratamiento</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>tratamiento</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>tratamiento</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>tratamiento</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>90</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>108</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>22</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>20</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>3</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>126</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>120</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>3</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>24</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>152</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>123</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>4</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>5</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>132</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>134</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>12</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>6</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>134</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>143</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>30</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>7</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>145</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>137</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>3,4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>18</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>8</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>133</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>128</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>3</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>8</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>9</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>145</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>147</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>8</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>50</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>10</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>104</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>107</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>28</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>11</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>97</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>104</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>3,4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>22</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>13</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>140</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>95</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>16</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>50</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>14</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>104</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>104</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>30</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>15</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>153</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>151</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>30</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>16</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>113</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>119</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>6</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>2</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>17</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>149</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>124</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>50</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>18</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>110</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>114</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>30</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>8</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>X<font face="Symbol,Times">&plusmn;</font>DS</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>126,6 <font face="Symbol,Times">&plusmn;</font> 20,9</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>122,3 <font face="Symbol,Times">&plusmn;</font> 16,7 NS</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>6,7 <font face="Symbol,Times">&plusmn;</font> 8,4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>24,1 <font face="Symbol,Times">&plusmn; </font>15,8</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>*p &lt; 0,005</center></td></tr> </table></center>    <center>     <p>NS: no significativo;  <sup>* </sup>:t pareada.</center>    <p>Se identificaron otros autoanticuerpos en  5 pacientes (25 %) que recib&iacute;an tratamiento con IFN; en 3 de ellos se observaron  autoanticuerpos de m&aacute;s de una especificidad y se detectaron autoanticuerpos  en 2 pacientes (16 %) del grupo que no recibi&oacute; tratamiento con IFN (tabla  4).     ]]></body>
<body><![CDATA[<center>TABLA 4. <i>Autoanticuerpos en pacientes con leucemia mieloide cr&oacute;nica  tratados y no tratados con IFN <font face="Symbol,Times">a</font></i></center>    <center><table CELLPADDING=5 >  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">     <center>Pacientes</center></td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">      <center>Pacientes</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">      <center>tratados</center></td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">     <center>no  tratados</center></td></tr> <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">      <center>n=20</center></td><td VALIGN=TOP COLSPAN="2" WIDTH="40%">     <center>n=12</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Autoanticuerpos&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>Cantidad</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>%</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>Cantidad</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>%</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Anticuerpos</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">&nbsp;</td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">antiparietales</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>4</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>21</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Antim&uacute;sculo liso</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>5,2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Anticitoplasm&aacute;tico</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>5,2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Antinucleares</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>16</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Antimitocondriales</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      ]]></body>
<body><![CDATA[<center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Factor reumatoideo</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>2</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>15</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>1</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>16</center></td></tr>  <tr> <td VALIGN=TOP WIDTH="20%">Anticoagulante l&uacute;pico</td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">      <center>0</center></td><td VALIGN=TOP WIDTH="20%">     <center>0</center></td></tr>  </table></center>    ]]></body>
<body><![CDATA[<p>En los pacientes con LMC tratados con IFN <font face="Symbol,Times">a</font>  y con autoanticuerpos, no se manifestaron s&iacute;ntomas de anemia hemol&iacute;tica  autoinmune o de otras enfermedades autoinmunes. <h4> Pacientes con otras enfermedades  linfoproliferativas</h4>En este grupo se detectaron autoanticuerpos eritrocitarios  en 3 pacientes (23 %). En &eacute;stos la prueba de Coombs directa fue positiva  por la presencia de C<sub>3 </sub>y los autoanticuerpos se identificaron en el  eluato de los hemat&iacute;es. En una paciente con enfermedad de Hodgkin se constataron  s&iacute;ntomas de anemia hemol&iacute;tica autoinmune despu&eacute;s de 10 semanas  de tratamiento con IFN (<font face="Symbol,Times">a</font><sub>2</sub>b). Los  hallazgos inmunohema-tol&oacute;gicos y el curso cl&iacute;nico de este caso fueron  publicados previamente.<sup>8</sup>     <p>En este grupo se detectaron adem&aacute;s  anticuerpos antinucleares y antiparietales en el suero de 2 pacientes (15,3 %).  Excepto en el caso descrito con AHAI, en los dem&aacute;s pacientes con autoanticuerpos  no se manifestaron s&iacute;ntomas de enfermedades autoinmunes. <h4> DISCUSI&Oacute;N</h4>El  IFN <font face="Symbol,Times">a</font> provoca alteraciones del sistema inmune  que se han relacionado con la inducci&oacute;n de autoinmunidad.<sup>1</sup>     <p>La  presencia de autoanticuerpos eritrocitarios &uacute;nicamente en el grupo de pacientes  que se le administr&oacute; el IFN apoyan estas sugerencias. En un gran n&uacute;mero  de ellos, la prueba de Coombs directa revel&oacute; &uacute;nicamente la presencia  de fragmento C<sub>3 </sub>del complemento en los eritrocitos y los autoanticuerpos  eritrocitarios se detectaron predominantemente en el suero, en el eluido de los  hemat&iacute;es o con el empleo de ensayos sensibles como el EIAD. La detecci&oacute;n  de anticuerpos s&eacute;ricos y no demostrables sobre los eritrocitos se relaciona  con la presencia de autoanticuerpos de baja afinidad o con una depresi&oacute;n  marcada de los ant&iacute;genos eritrocitarios espec&iacute;ficos.<sup>12</sup>  Aunque los autoanticuerpos eritrocitarios identificados no mostraron, en su gran  mayor&iacute;a, especificidad definida para los ant&iacute;genos de los eritrocitos,  se conoce que &eacute;stos est&aacute;n dirigidos contra todo el sistema Rh<sup>13</sup>  y en los pacientes estudiados no se demostr&oacute; depresi&oacute;n de los ant&iacute;genos  de este sistema (datos no mostrados). Estos hallazgos no se asociaron con la duraci&oacute;n  del tratamiento con IFN.     <p>Los resultados obtenidos en los pacientes con autoanticuerpos  eritrocitarios difieren de los observados com&uacute;nmente en las anemias hemol&iacute;ticas  autoinmunes calientes, donde el C<sub>3 </sub>se identifica como &uacute;nica  inmunoprote&iacute;na solamente del 7 al 14 % de los casos y la frecuencia de  PAD negativa con anticuerpos demostrables en el EIAD es del 1 %.<sup>13</sup>  Sin embargo, la presencia de autoanticuerpos eritrocitarios de la clase IgG reactivos  a 37 <font face="Symbol,Times">&deg;</font>C en la prueba de Coombs, identificados  en el grupo de pacientes con tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font>  , son compatibles con la anemia hemol&iacute;tica autoinmune caliente y las inducidas  por alfa-metildopa.<sup>13</sup> En los pacientes con LMC, las cifras de hemoglobina  antes y despu&eacute;s del tratamiento no mostraron variaciones y aunque se observ&oacute;  reticulocitosis despu&eacute;s del tratamiento, no se relacion&oacute; con manifestaciones  cl&iacute;nicas de anemia hemol&iacute;tica.     <p>La ausencia de hem&oacute;lisis  inmune en presencia de autoanticuerpos eritrocitarios puede estar determinada  por m&uacute;ltiples factores, dentro de los que se encuentran la actividad biol&oacute;gica  de los anticuerpos, la concentraci&oacute;n de anticuerpos unidos a los hemat&iacute;es  <i>in vivo</i>, las caracter&iacute;sticas de los ant&iacute;genos espec&iacute;ficos  y la eficiencia del sistema mononuclear-fagoc&iacute;tico de los pacientes.<sup>14</sup>  Por otra parte, las interacciones idiotipos anti-idiotipos se han invocado como  reguladoras de la acci&oacute;n de los autoanticuerpos eritrocitarios, al demostrarse  anticuerpos anti-Fab unidos a los autoanticuerpos eritrocitarios en donantes de  sangre con PAD positiva con cifras normales de hemoglobina.<sup>15</sup>     <p>La  presencia de estos autoanticuerpos eritrocitarios sin significaci&oacute;n cl&iacute;nica  demostrados en el grupo estudiado, puede causar resultados positivos en las pruebas  de compatibilidad pretransfusional no relacionada con la aloinmunizaci&oacute;n  por transfusiones. Estos hallazgos deben considerarse al transfundir a los pacientes  que reciben tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> , para definir  en cada caso la relevancia cl&iacute;nica de los anticuerpos eritrocitarios identificados  y decidir la transfusi&oacute;n.     <p>Hasta el momento, son escasas las comunicaciones  de estudios de auto-anticuerpos eritrocitarios inducidos por el IFN <font face="Symbol,Times">a</font>  . Todos los informes se han realizado en pacientes con AHAI despu&eacute;s del  tratamiento con el f&aacute;rmaco.<sup>3,4</sup> El interfer&oacute;n puede inducir  la autoinmunidad al alterar el sistema inmune a trav&eacute;s de la inhibici&oacute;n  de la actividad supresora por una disminuci&oacute;n de los linfocitos CD8 o al  modificar la membrana de los hemat&iacute;es transform&aacute;ndolas en antig&eacute;nicas.<sup>5</sup>      <p>Asociado con el tratamiento con IFN <font face="Symbol,Times">a</font> tambi&eacute;n  se ha detectado la presencia de autoanticuerpos en relaci&oacute;n con otras enfermedades  autoinmunes, como la hepatitis autoinmune, la anemia perniciosa, enfermedades  del tiroides y vasculitis.<sup>16</sup> Por otra parte, se ha se&ntilde;alado  que en el 15 al 20 % de los pacientes con tratamiento con IFN se observan s&iacute;ntomas  de enfermedades autoinmunes.<sup>16-18</sup>     <p>En este estudio los autoanticuerpos  detectados con mayor frecuencia fueron los antiparietales, antim&uacute;sculo  liso y anticitoplasm&aacute;tico, que est&aacute;n asociados con las enfermedades  autoinmunes antes mencionadas. Sin embargo, en el grupo de pacientes tratados  con INF en que se identificaron estos anticuerpos, no hubo evidencias de estas  enfermedades. Esto es un aspecto importante, ya que el desarrollo de enfermedades  autoinmunes conllevar&iacute;a a descontinuar el tratamiento con el f&aacute;rmaco  a los pacientes, y por lo tanto, privarlos de los efectos beneficiosos de &eacute;ste.  Por otra parte, la presencia de los autoanticuerpos en la LMC se ha relacionado  con la remisi&oacute;n, ya que en el 70 % de los pacientes con autoanticuerpos  inducidos por el IFN <font face="Symbol,Times">a</font> se ha logrado una respuesta  citogen&eacute;tica favorable.<sup>19</sup> Al parecer, el INF m&aacute;s adecuado  para el tratamiento de esta enfermedad es aqu&eacute;l que induce la presencia  de autoanticuerpos con bajas incidencias de enfermedades autoinmunes, caracter&iacute;sticas  &eacute;stas que se observaron en el curso del tratamiento con el IFN <font face="Symbol,Times">a</font>  en nuestro grupo de estudio. <h4> SUMMARY</h4>Presence of autoantibodies in 45  patients with hematologic diseases was studied: 32 cases of chronic myeloid leukemia  (CML) and 13 cases of other lymphoproliferative diseases (LPD). All cases of LPD  and other 20 of CML, were treated with natural Alpha-interferon (IFN) or recombinant  Alpha 2b, when study was performed. Mean length of treatment was of 27 months  (1-96), and mean dosis given was of 3 millions, three times a week. Erythrocitic  autoantibodies were found in 16 cases (80%) where CML was treated with IFN, but  neither in 4 patients given IFN nor in non treated patients groups. In 5 cases  (26%) given IFN, and in other two (12%), without treatment, other types of autoantibody  were found. In cases with autoantibodies there weren&acute;t manifestations of  autoimmune hemolytic anemia (AHA) or of other autoimmune diseases. In cases with  LPD, we found autoantibodies and antinuclear in 2 (14,3%). In a case of Hodgkin&acute;s  disease, AHA was diagnosed within 10 weeks of IFN-treatment.     <p><i>Subject headings:</i>  ANTIBODIES; INTERFERON ALPHA/therapeutic use; HEMATOLOGIC DISEASES/therapy.     ]]></body>
<body><![CDATA[<br>&nbsp;  <h4> REFERENCIAS BIBLIOGR&Aacute;FICAS</h4>    <!-- ref --><P> 1. Pestkas S, Langer JA, Zeon KC,  Samuel CE. Interferon and their actions. Annu Rev Biochem 1987;56:727-35.<!-- ref --><P>  2. Roth MS, Foon KA. Alpha interferon in the treatment of hematologic malignancies.  Am J Med 1986;81:871-9.<!-- ref --><P> 3. Akard LP, Hoffman R, Elias L, Salets JH. Alpha  interferon and immune hemolytic anemia. Ann Intern Med 1986;105:306.<!-- ref --><P> 4.  Fornaciarri G, Bassi C, Beltrami M, Castaginetti E, Maccari S, Plancher AC. Hemolytic  anemia secondary to interferon treatment for chronic B hepatitis. J Clin Gastroenterol  1991;13:596-7.<!-- ref --><P> 5. Barbolla L, Paniagua C, Outeri&ntilde;o J, Prieto F,  S&aacute;nchez Fayos J. Haemolytic anemia to the alpha interferon treatment: a  proposal mechanism. Vox Sang 1993;65:156-7.<!-- ref --><P> 6. Contreras M, Knight RC.  General approach to blood transfusion and immunohaematology and red blood cell  serology. En: Chanarin I. Laboratory haematology. London:Churchill Livingstone,  1989:403-33.<!-- ref --><P> 7. Sokol RJ, Hewitt S, Booker DJ, Stamps R, Bodth JR. An enzyme  linked direct antiglobulin test for assesing erytrocyte bound immunoglobulin.  J Immunol Meth 1988;106:117-9.<!-- ref --><P> 8. Bencomo AA, Alfonso ME, Basanta P, Hern&aacute;ndez  P. Anemia hemol&iacute;tica autoinmune inducida por interfer&oacute;n alfa. Rev  Cubana Hematol Inmunol Hemoter 1995;11:135-8.<!-- ref --><P> 9. Kokuina E, P&eacute;rez  E, Ger&oacute;nimo H. C&eacute;lulas Hep 2 como sustrato para la determinaci&oacute;n  de anticuerpos antinucleares. Rev Cubana Hematol Inmunol Hemoter 1991;7:62-3.<!-- ref --><P>  10. Peter JB. Use and interpretation of test in clinical immunology. 8th ed. Specialty  Laboratories Inc, 1992.<!-- ref --><P> 11. D&iacute;az A, Rubio R, Almagro D. Estandarizaci&oacute;n  de la t&eacute;cnica del veneno de v&iacute;bora Russell dilu&iacute;do para el  diagn&oacute;stico del anticoagulante l&uacute;pico. Rev Cubana Hematol Inmunol  Hemoter 1991;7:126-33.<!-- ref --><P> 12. Engelfriet CP, Overbeeke MAM, Borne AEGK von  dem. Autoinmune hemolytic anemia. Semin Hematol 1992;29:3-12.<!-- ref --><P> 13. Petz  LD, Garraty G. Adquired immune hemolytic anemia. New York:Churchill Livingstone,  1980:232-3.<!-- ref --><P> 14. Garraty G. Factor affecting the pathogenicity of red cell  auto and alloantibodies. En: Nance SJ, ed. Immune destruction of red blood cells.  Arlington:AABB, 1989:109-69.<!-- ref --><P> 15. Masouredis SP, Branks MJ, Victoria EJ.  Antiidiotype IgG crossreactive with Rh alloantibodies in red autoinmunity. Blood  1987;70:710-5.<!-- ref --><P> 16. Terrault N, Feinman SV. Interferon for viral hepatitis.  Transfus Med Rev 1995;10:29-52.<!-- ref --><P> 17. Fattovich G, Betterle C, Brollo L.  Antibodies during alpha interferon therapy for chronic hepatitis. B J Med Virol  1991;34:132 .<!-- ref --><P> 18. Wandl VB, Nagel Hiemke M, May D, Kreuzfelder E, Kloke  O, Kranzhoff M, et al. Lupus like autoinmune disease induced by interferon therapy  for myeloproliferative disorders. Clin Immunol Immunopathol 1992;65:70-4.<!-- ref --><P>  19. Labardini M&eacute;ndez JR, Cort&eacute;s J, Talpaz M, Vel&aacute;zquez A.  Leucemias cr&oacute;nicas. Invest Cin 1995;47:94-102.Recibido: 26 de abril  de 1999. Aprobado: 17 de julio de 1999.     <br>Lic. <i>Antonio A. Bencomo Hern&aacute;ndez</i>.  Instituto de Hematolog&iacute;a e Inmunolog&iacute;a. Apartado 8070, CP 10800,  Ciudad de La Habana, Cuba. Tel&eacute;f: (537) 578268. Fax: (537) 338979. e mail<a href="mailto: e">:</a><a href="mailto:ihidir@hematol.sld.cu">ihidir@hematol.sld.cu</a>      <br><a NAME="*"></a><sup>1 </sup>Instituto de Hematolog&iacute;a e Inmunolog&iacute;a.      <br><sup>2 </sup>ICBP <sup>"</sup>Victoria de Gir&oacute;n<sup>"</sup>.       ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pestkas]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Langer]]></surname>
<given-names><![CDATA[JA]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zeon]]></surname>
<given-names><![CDATA[KC]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Samuel]]></surname>
<given-names><![CDATA[CE]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Interferon and their actions]]></article-title>
<source><![CDATA[Annu Rev Biochem]]></source>
<year>1987</year>
<volume>56</volume>
<page-range>727-35</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Roth]]></surname>
<given-names><![CDATA[MS]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Foon]]></surname>
<given-names><![CDATA[KA]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Alpha interferon in the treatment of hematologic malignancies]]></article-title>
<source><![CDATA[Am J Med]]></source>
<year>1986</year>
<volume>81</volume>
<page-range>871-9</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Akard]]></surname>
<given-names><![CDATA[LP]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hoffman]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Elias]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Salets]]></surname>
<given-names><![CDATA[JH]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Alpha interferon and immune hemolytic anemia]]></article-title>
<source><![CDATA[Ann Intern Med]]></source>
<year>1986</year>
<volume>105</volume>
<page-range>306</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fornaciarri]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bassi]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Beltrami]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Castaginetti]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Maccari]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Plancher]]></surname>
<given-names><![CDATA[AC]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Hemolytic anemia secondary to interferon treatment for chronic B hepatitis]]></article-title>
<source><![CDATA[J Clin Gastroenterol]]></source>
<year>1991</year>
<volume>13</volume>
<page-range>596-7</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbolla]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Paniagua]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Outeriño]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Prieto]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez Fayos]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Haemolytic anemia to the alpha interferon treatment: a proposal mechanism]]></article-title>
<source><![CDATA[Vox Sang]]></source>
<year>1993</year>
<volume>65</volume>
<page-range>156-7</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Contreras]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Knight]]></surname>
<given-names><![CDATA[RC]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[General approach to blood transfusion and immunohaematology and red blood cell serology]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Chanarin]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Laboratory haematology]]></source>
<year>1989</year>
<page-range>403-33</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sokol]]></surname>
<given-names><![CDATA[RJ]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hewitt]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Booker]]></surname>
<given-names><![CDATA[DJ]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Stamps]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bodth]]></surname>
<given-names><![CDATA[JR]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[An enzyme linked direct antiglobulin test for assesing erytrocyte bound immunoglobulin]]></article-title>
<source><![CDATA[J Immunol Meth]]></source>
<year>1988</year>
<volume>106</volume>
<page-range>117-9</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bencomo]]></surname>
<given-names><![CDATA[AA]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alfonso]]></surname>
<given-names><![CDATA[ME]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Basanta]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Anemia hemolítica autoinmune inducida por interferón alfa]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Hematol Inmunol Hemoter]]></source>
<year>1995</year>
<volume>11</volume>
<page-range>135-8</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kokuina]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gerónimo]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Células Hep 2 como sustrato para la determinación de anticuerpos antinucleares]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Hematol Inmunol Hemoter]]></source>
<year>1991</year>
<volume>7</volume>
<page-range>62-3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Peter]]></surname>
<given-names><![CDATA[JB]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Use and interpretation of test in clinical immunology]]></source>
<year>1992</year>
<edition>8</edition>
<publisher-name><![CDATA[Specialty Laboratories Inc]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Díaz]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rubio]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Almagro]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Estandarización de la técnica del veneno de víbora Russell diluído para el diagnóstico del anticoagulante lúpico]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Cubana Hematol Inmunol Hemoter]]></source>
<year>1991</year>
<volume>7</volume>
<page-range>126-33</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Engelfriet]]></surname>
<given-names><![CDATA[CP]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Overbeeke]]></surname>
<given-names><![CDATA[MAM]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Borne AEGK von dem: Autoinmune hemolytic anemia]]></article-title>
<source><![CDATA[Semin Hematol]]></source>
<year>1992</year>
<volume>29</volume>
<page-range>3-12</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Petz]]></surname>
<given-names><![CDATA[LD]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Garraty]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Adquired immune hemolytic anemia]]></source>
<year>1980</year>
<page-range>232-3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Garraty]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Factor affecting the pathogenicity of red cell auto and alloantibodies]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Nance]]></surname>
<given-names><![CDATA[SJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Immune destruction of red blood cells]]></source>
<year>1989</year>
<page-range>109-69</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Masouredis]]></surname>
<given-names><![CDATA[SP]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Branks]]></surname>
<given-names><![CDATA[MJ]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Victoria]]></surname>
<given-names><![CDATA[EJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Antiidiotype IgG crossreactive with Rh alloantibodies in red autoinmunity]]></article-title>
<source><![CDATA[Blood]]></source>
<year>1987</year>
<volume>70</volume>
<page-range>710-5</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Terrault]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Feinman]]></surname>
<given-names><![CDATA[SV]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Interferon for viral hepatitis]]></article-title>
<source><![CDATA[Transfus Med Rev]]></source>
<year>1995</year>
<volume>10</volume>
<page-range>29-52</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<label>17</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fattovich]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Betterle]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brollo]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Antibodies during alpha interferon therapy for chronic hepatitis]]></article-title>
<source><![CDATA[B J Med Virol]]></source>
<year>1991</year>
<volume>34</volume>
<page-range>132</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<label>18</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Wandl]]></surname>
<given-names><![CDATA[VB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nagel Hiemke]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[May]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kreuzfelder]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kloke]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kranzhoff]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Lupus like autoinmune disease induced by interferon therapy for myeloproliferative disorders]]></article-title>
<source><![CDATA[Clin Immunol Immunopathol]]></source>
<year>1992</year>
<volume>65</volume>
<page-range>70-4</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<label>19</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Labardini Méndez]]></surname>
<given-names><![CDATA[JR]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cortés]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Talpaz]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Velázquez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Leucemias crónicas]]></article-title>
<source><![CDATA[Invest Cin]]></source>
<year>1995</year>
<volume>47</volume>
<page-range>94-102</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
