<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1814-151X</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Luz]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Luz]]></abbrev-journal-title>
<issn>1814-151X</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Holguín]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1814-151X2023000100066</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[La gestión de la calidad y el proceso de organización escolar]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Quality management and the process of school organization]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A gestão da qualidade e o processo de organização escolar]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guzmán-Lamorú]]></surname>
<given-names><![CDATA[Yenni]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Doimeadios-Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roberto]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cuenca-Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rogelio]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Dirección de Ciencia y Técnica, Moa  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ Holguín]]></addr-line>
<country>Cuba</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidad de Holguín  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Cuba</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>22</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>66</fpage>
<lpage>76</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1814-151X2023000100066&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1814-151X2023000100066&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1814-151X2023000100066&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El artículo tiene el objetivo de contribuir al esclarecimiento de algunas consideraciones y enfoques que favorecen el proceso de gestión de la calidad en las instituciones educativas cubanas. El análisis bibliográfico permite hacer una contribución de la contextualización de conceptos relacionados con la calidad, la calidad total y la gestión de la calidad a las instituciones educativas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The objective of the article is to contribute to the explanation of some considerations and approaches that favor the process of quality management at the Cuban educational institutions. The bibliographic analysis allows to contribute the contextualization of concepts related to quality, total quality and quality management to the educational institutions.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O artigo tem o objetivo de contribuir para o esclarecimento de algumas considerações e enfoques que favorecem o processo de gestão da qualidade nas instituições educativas cubanas. A análise bibliográfica permite contribuir para a contextualização dos conceitos relacionados à qualidade, qualidade total e gestão da qualidade para as instituições de ensino.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[calidad educativa]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[gestión de la calidad]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[educational quality]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[quality management]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[qualidade educacional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Gestão de qualidade]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aguerrondo]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Innovaciones y calidad de la educación]]></article-title>
<source><![CDATA[Latinoamericana de Innovaciones Educativas]]></source>
<year>1991</year>
<volume>III</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>19-42</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alonso]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Curso Alta Gerencia Educacional]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-name><![CDATA[La Habana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La evaluación de la calidad de los Institutos Superiores Pedagógicos]]></source>
<year>2000</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La evaluación de la calidad del proceso de dirección de los Institutos Superiores Pedagógicos]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Holguín, Cuba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Superior Pedagógico José de La Luz y Caballero]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. X]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Calidad de la educación: propuesta para su concepción y evaluación en la primera infancia. Curso 43]]></source>
<year>2007</year>
<conf-name><![CDATA[ Congreso Internacional Pedagogía 2007]]></conf-name>
<conf-loc>La Habana, Cuba </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Central de Ciencias Pedagógicas, ICCP</collab>
<source><![CDATA[Documentos para el perfeccionamiento del Sistema Nacional de Educación]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cuba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MINED]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Fomento</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Gestión por procesos]]></article-title>
<source><![CDATA[Modelos para implantar la mejora continua en la gestión de empresas de transporte por carretera]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>1-18</page-range><publisher-name><![CDATA[Academia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<collab>Ministros de Educación de Iberoamérica</collab>
<source><![CDATA[Declaración de Santo Domingo]]></source>
<year>2002</year>
<conf-name><![CDATA[ XII Conferencia Iberoamericana de Educación]]></conf-name>
<conf-loc>Santo Domingo, República Dominicana </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Muñoz]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La calidad como meta]]></article-title>
<source><![CDATA[Cuadernos de Pedagogía]]></source>
<year>1996</year>
<numero>246</numero>
<issue>246</issue>
<page-range>52-7</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nada]]></surname>
<given-names><![CDATA[H. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[De Miguel]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diferencias y semejanzas entre los diversos programas de mejoras]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-name><![CDATA[Monografias.com]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Torres]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Valdés]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Valiente]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Remedios]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación de la calidad de la educación en cuba. Fundamentos, estructura y resultados. Curso 12]]></source>
<year>2009</year>
<conf-name><![CDATA[ Congreso Internacional Pedagogía 2009]]></conf-name>
<conf-loc>La Habana, Cuba </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>UNESCO</collab>
<source><![CDATA[Educación 2030: Declaración de Incheon y Marco de Acción para la realización del Objetivo de Desarrollo Sostenible 4: Garantizar une aducación inclusiva y equitativa de calidad y promover oportunidades de aprendizaje permanente para todos]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valdés]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación de la Calidad de la Educación. En Seminario Nacional para el personal docente]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-name><![CDATA[MINED]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valdés]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Calidad de la educación básica y su evaluación]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-name><![CDATA[Pueblo y Educación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valiente]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La evaluación de la gestión directiva en las instituciones educacionales: fundamentos teóricos y metodológicos. Curso 89]]></source>
<year>2007</year>
<conf-name><![CDATA[ Congreso Internacional Pedagogía 2007]]></conf-name>
<conf-loc>La Habana, Cuba </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valiente]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[González J.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Del Toro J. J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los fundamentos de la formación especializada del director escolar. (Resultado del Proyecto de Investigación Formación del Director Escolar)]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Holguín ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Ciencias Pedagógicas José de la Luz y Caballero]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
