<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1028-4796</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Cubana de Plantas Medicinales]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev Cubana Plant Med]]></abbrev-journal-title>
<issn>1028-4796</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[ECIMED]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1028-47962012000400010</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Avaliação da toxicidade aguda do extrato aquoso do pó do mesocarpo de Orbignya phalerata Mart (babaçu)]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Evaluación de la toxicidad aguda de polvo de extracto acuoso de mesocarpio Orbignya phalerata Mart (babasú)]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Evaluation of acute toxicity of the powder of mesocarp aqueous extract Orbignya phalerata Mart (babassu)]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[dos Santos e Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Paula]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[de Sousa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Geane Felix]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A02"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mendes de Freitas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rivelilson]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cunha Nunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lívio César]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Piauí  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Teresina - Piauí ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Ceará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Fortaleza - Ceará ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2012</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2012</year>
</pub-date>
<volume>17</volume>
<numero>4</numero>
<fpage>393</fpage>
<lpage>401</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1028-47962012000400010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1028-47962012000400010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1028-47962012000400010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Objetivos: os efeitos da administração aguda oral do extrato aquoso do pó obtido do mesocarpo de Orbignya phalerata Mart foram investigados sobre parâmetros bioquímicos e hematológicos em camundongos Swiss machos. Métodos: os animais (n= 5-7/grupo) foram tratados por via oral com as doses de 1, 2 e 3 g/kg de peso corporal, observados durante 24 h e em seguida foi feita a coleta do sangue para avaliação dos parâmetros bioquímicos e hematológicos. Resultados: o tratamento com extrato aquoso do pó causou um pequeno número de mortes e baixa toxicidade nos animais. A administração do extrato aquoso do pó não alterou os parâmetros bioquímicos e hematológicos e o peso de órgãos. Para os parâmetros hematológicos, houve pequenas mudanças nas contagens de neutrófilos, linfócitos, eosinófilos e monócitos, mas estes não foram diferentes dos valores de referência. Conclusões: em conclusão, a administração aguda do extrato aquoso do pó não induziu nenhum efeito de risco na maioria dos parâmetros bioquímicos e hematológicos estudados em camundongos Swiss machos. No entanto, novos estudos com doses mais elevadas são necessários, para justificar ainda mais o uso seguro do mesocarpo do babaçu na alimentação humana.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Objetivos: los efectos de la administración oral aguda de polvo de extracto acuoso obtenido del mesocarpio de Orbignya phalerata Mart fueron investigados en los parámetros bioquímicos y hematológicos en ratones machos suizos. Métodos: los animales (n= 5-7/grupo) se trataron por vía oral con dosis de peso corporal 1, 2 y 3 g/kg, se observaron durante 24 h y luego se recogió sangre para la evaluación de los parámetros bioquímicos y hematología. Resultados: el tratamiento con polvo de extracto acuoso causó algunas muertes y baja toxicidad en animales. Su administración no alteró los parámetros bioquímicos y hematológicos ni el peso de los órganos. Para los parámetros hematológicos hubo pequeños cambios en el recuento de neutrófilos, linfocitos, eosinófilos y monocitos, pero estos no fueron diferentes de los valores de referencia. Conclusiones: la administración aguda de polvo de extracto acuoso no indujo ningún efecto de riesgo en la mayoría de los parámetros bioquímicos y hematológicos estudiados en ratones machos suizos. Sin embargo, los estudios con dosis mayores son necesarios para justificar aún más el uso seguro de mesocarpio de babasú en los alimentos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Objectives: the effects of acute oral administration of aqueous extract powder obtained from the Orbignya phalerata Mart mesocarp were analyzed in terms of biochemical and hematological parameters in male Swiss mice. Methods: mice (n= 5-7/group) were orally treated with doses of 1, 2, and 3 g/kg body weight, they were observed for 24 h and then blood samples were collected for evaluation of biochemical and hematological parameters. Results: treatment with aqueous extract power caused the death of some animals and low toxicity. The administration did not alter either the biochemical and hematological parameters or the weight of organs. As to the hematological parameters, there were small changes in neutrophil, lymphocyte, eosinophil and monocyte counts, but these were not different from the reference values. Conclusions: the acute administration of aqueous extract powder did not induce any risky effect on most biochemical and hematological parameters studied in male Swiss mice. However, further studies with higher doses are needed to further support the safe use of babassu mesocarp in food.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[babaçu]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[mesocarpo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Orbignya phalerata Mart]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Hematologia]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Bioquímica]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[babasú]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[mesocarpio]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Orbignya phalerata Mart]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[hematología]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[bioquímica]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[babassu]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[mesocarp]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Orbignya phalerata Mart]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[hematology]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[biochemistry]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <div align="right">     <p><font face="Verdana" size="2"><B>ART&Iacute;CULO ORIGINAL</B>  </font></p>    <p>&nbsp; </p></div>    <P>     <P><font face="Verdana" size="4"><b>Avalia&ccedil;&atilde;o  da toxicidade aguda do extrato aquoso do p&oacute; do mesocarpo de<I> Orbignya  phalerata </I>Mart (baba&ccedil;u) </b></font>     <P>&nbsp;     <P>     <P><font face="Verdana" size="3"><b>Evaluaci&oacute;n  de la toxicidad aguda de polvo de extracto acuoso de mesocarpio <I>Orbignya phalerata</I>  Mart (babas&uacute;) </b></font>     <P>&nbsp;     <P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="2"><B><font size="3">Evaluation  of acute toxicity of the powder of mesocarp aqueous extract <I>Orbignya phalerata</I>  Mart (babassu)</font></B></font>     <P>&nbsp;     <P>&nbsp;     <P>     <P><b><font face="Verdana" size="2">Ana  Paula dos Santos e Silva<SUP>I</SUP>, Geane Felix de Sousa<SUP>II</SUP>, Rivelilson  Mendes de Freitas<SUP>I</SUP>, L&iacute;vio C&eacute;sar Cunha Nunes<SUP>I</SUP>  </font></b>     <P>     <P><font face="Verdana" size="2"><SUP>I </SUP>Universidade Federal  do Piau&iacute;. Teresina - Piau&iacute;, Brasil.    <br> </font><font face="Verdana" size="2"><SUP>II  </SUP>Universidade Federal do Cear&aacute;. Fortaleza - Cear&aacute;, Brasil.  </font>     <P>&nbsp;     <P>&nbsp; <hr size="1" noshade> <font face="Verdana" size="2"><B>RESUMO</B></font>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2"><B>Objetivos:</b> os efeitos da administra&ccedil;&atilde;o  aguda oral do extrato aquoso do p&oacute; obtido do mesocarpo de <I>Orbignya phalerata  </I>Mart foram investigados sobre par&acirc;metros bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos  em camundongos <I>Swiss </I>machos.<B>     <br> M&eacute;todos:</B> os animais (n=  5-7/grupo) foram tratados por via oral com as doses de 1, 2 e 3 g/kg de peso corporal,  observados durante 24 h e em seguida foi feita a coleta do sangue para avalia&ccedil;&atilde;o  dos par&acirc;metros bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos. <B>    <br> Resultados:  </B>o tratamento com extrato aquoso do p&oacute; causou um pequeno n&uacute;mero  de mortes e baixa toxicidade nos animais. A administra&ccedil;&atilde;o do extrato  aquoso do p&oacute; n&atilde;o alterou os par&acirc;metros bioqu&iacute;micos  e hematol&oacute;gicos e o peso de &oacute;rg&atilde;os. Para os par&acirc;metros  hematol&oacute;gicos, houve pequenas mudan&ccedil;as nas contagens de neutr&oacute;filos,  linf&oacute;citos, eosin&oacute;filos e mon&oacute;citos, mas estes n&atilde;o  foram diferentes dos valores de refer&ecirc;ncia. <B>    <br> Conclus&otilde;es:</B>  em conclus&atilde;o, a administra&ccedil;&atilde;o aguda do extrato aquoso do  p&oacute; n&atilde;o induziu nenhum efeito de risco na maioria dos par&acirc;metros  bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos estudados em camundongos <I>Swiss </I>machos.  No entanto, novos estudos com doses mais elevadas s&atilde;o necess&aacute;rios,  para justificar ainda mais o uso seguro do mesocarpo do baba&ccedil;u na alimenta&ccedil;&atilde;o  humana. </font> </p>    <P>     <P><font face="Verdana" size="2"><B>Palavras-chave:</B>  baba&ccedil;u, mesocarpo, <I>Orbignya phalerata </I>Mart, hematologia, bioqu&iacute;mica.  </font> <hr size="1" noshade> <font face="Verdana" size="2"><B>RESUMEN</B></font>      <p><B> </B><font face="Verdana" size="2"><B>Objetivos:</b> los efectos de la administraci&oacute;n  oral aguda de polvo de extracto acuoso obtenido del mesocarpio de <I>Orbignya  phalerata</I> Mart fueron investigados en los par&aacute;metros bioqu&iacute;micos  y hematol&oacute;gicos en ratones machos suizos. <B>    <br> M&eacute;todos:</B> los  animales (n= 5-7/grupo) se trataron por v&iacute;a oral con dosis de peso corporal  1, 2 y 3 g/kg, se observaron durante 24 h y luego se recogi&oacute; sangre para  la evaluaci&oacute;n de los par&aacute;metros bioqu&iacute;micos y hematolog&iacute;a.  <B>    <br> Resultados:</B> el tratamiento con polvo de extracto acuoso caus&oacute;  algunas muertes y baja toxicidad en animales. Su administraci&oacute;n no alter&oacute;  los par&aacute;metros bioqu&iacute;micos y hematol&oacute;gicos ni el peso de  los &oacute;rganos. Para los par&aacute;metros hematol&oacute;gicos hubo peque&ntilde;os  cambios en el recuento de neutr&oacute;filos, linfocitos, eosin&oacute;filos y  monocitos, pero estos no fueron diferentes de los valores de referencia. <B>    <br>  Conclusiones:</B> la administraci&oacute;n aguda de polvo de extracto acuoso no  indujo ning&uacute;n efecto de riesgo en la mayor&iacute;a de los par&aacute;metros  bioqu&iacute;micos y hematol&oacute;gicos estudiados en ratones machos suizos.  Sin embargo, los estudios con dosis mayores son necesarios para justificar a&uacute;n  m&aacute;s el uso seguro de mesocarpio de babas&uacute; en los alimentos. </font>  </p><B></B>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="2"><B>Palabras clave:</B> babas&uacute;,  mesocarpio, <I>Orbignya phalerata</I> Mart, hematolog&iacute;a, bioqu&iacute;mica.  </font> <hr size="1" noshade> <font face="Verdana" size="2"><B>ABSTRACT </B></font>      <p><font face="Verdana" size="2"><B>Objectives:</b> the effects of acute oral  administration of aqueous extract powder obtained from the <I>Orbignya phalerata</I>  Mart mesocarp were analyzed in terms of biochemical and hematological parameters  in male Swiss mice. <B>    <br> Methods:</B> mice (n= 5-7/group) were orally treated  with doses of 1, 2, and 3 g/kg body weight, they were observed for 24 h and then  blood samples were collected for evaluation of biochemical and hematological parameters.  <B>    <br> Results:</B> treatment with aqueous extract power caused the death of  some animals and low toxicity. The administration did not alter either the biochemical  and hematological parameters or the weight of organs. As to the hematological  parameters, there were small changes in neutrophil, lymphocyte, eosinophil and  monocyte counts, but these were not different from the reference values. <B>    <br>  Conclusions:</B> the acute administration of aqueous extract powder did not induce  any risky effect on most biochemical and hematological parameters studied in male  Swiss mice. However, further studies with higher doses are needed to further support  the safe use of <I>babassu</I> mesocarp in food. </font> </p><B></B>     <P>     <P><font face="Verdana" size="2"><B>Key  words:</B> babassu, mesocarp, <I>Orbignya phalerata</I> Mart, hematology, biochemistry.  </font> <hr size="1" noshade>     <P>&nbsp;     <P>&nbsp;     <P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="3"><B>INTRODU&Ccedil;&Atilde;O</B>  </font>     <P>     <P><font face="Verdana" size="2">O extrativismo da palmeira do Baba&ccedil;u  (<I>Orbignya </I>sp.), uma planta da fam&iacute;lia das palm&aacute;ceas Arecaceae,  &eacute; uma atividade secular no territ&oacute;rio brasileiro, sendo p&uacute;blica  e not&oacute;ria sua utiliza&ccedil;&atilde;o como uma fonte de alimentos, material  para constru&ccedil;&atilde;o de casas e energia.<SUP>1</SUP> O fruto do baba&ccedil;u  &eacute; composto por quatro partes principais e em cada fruto geralmente s&atilde;o  encontradas de tr&ecirc;s a quatro am&ecirc;ndoas.<SUP>2</SUP> Das am&ecirc;ndoas  do fruto do Baba&ccedil;u &eacute; extra&iacute;do um &oacute;leo vegetal rico  em &aacute;cidos graxos l&aacute;uricos, sendo respons&aacute;vel por quase 30  % da produ&ccedil;&atilde;o brasileira de extrativismo vegetal. Mesmo com grande  destaque na economia de estados da Uni&atilde;o, &eacute; uma cultura que necessita  de maiores estudos na explora&ccedil;&atilde;o do seu potencial, uma vez que seu  aproveitamento econ&ocirc;mico est&aacute; ligado &agrave; extra&ccedil;&atilde;o  e aproveitamento do seu &oacute;leo vegetal, rejeitando-se 90 % do fruto, que  pode ser aproveitado com as tecnologias dispon&iacute;veis, quer como fonte energ&eacute;tica,  como mat&eacute;ria-prima para ind&uacute;stria sider&uacute;rgica, de alimento  e para nutri&ccedil;&atilde;o animal.<SUP>3</SUP> </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Nas  regi&otilde;es neotropicais, a import&acirc;ncia das palmeiras &eacute; confirmada  em diversos estudos etnobot&acirc;nicos, em rela&ccedil;&atilde;o aos aspectos  alimentar, medicinal ou socioecon&ocirc;mico. Entre os representantes da flora  das Florestas Tropicais, as esp&eacute;cies de Palmeiras (fam&iacute;lia Arecaceae)  t&ecirc;m grande import&acirc;ncia ecol&oacute;gica e econ&ocirc;mica, provendo  alimentos, fibras, bebidas e produtos medicinais.<SUP>4,5</SUP> </font>     <P><font face="Verdana" size="2">No  Brasil, a formula&ccedil;&atilde;o de ra&ccedil;&otilde;es tem como alimentos  tradicionalmente utilizados; o milho e o farelo de soja. Estes dois alimentos  chegam a representar 90 % do total de ingredientes das ra&ccedil;&otilde;es.<SUP>6</SUP>  Em virtude do marco escasso e inst&aacute;vel, muitas vezes existe a necessidade  de importar insumos de outras regi&otilde;es, o que eleva ainda mais os custos  com a produ&ccedil;&atilde;o e conseq&uuml;entemente promove menores lucros ao  produtor. Nesse contexto, o uso de mat&eacute;rias primas oriundas de vegetais  regionais pode ser uma alternativa bastante vi&aacute;vel.<SUP>3</SUP> </font>      <P><font face="Verdana" size="2">Apesar de ser vasta a bibliografia a respeito  do baba&ccedil;u como planta oleaginosa, poucos s&atilde;o os trabalhos e as pesquisas  dedicadas exclusivamente ao p&oacute; do mesocarpo. O mesocarpo representa cerca  de 20 % do fruto e cont&eacute;m em m&eacute;dia 25 % de amido, sendo muito usado  na fabrica&ccedil;&atilde;o de diversos tipos de alimentos.<SUP>7</SUP> Do mesocarpo  &eacute; obtido um p&oacute; amplamente comercializado na Regi&atilde;o Nordeste.  O p&oacute; pode ser obtido a partir da secagem e tritura&ccedil;&atilde;o do  mesocarpo. O mesocarpo transformado em p&oacute; &eacute; peneirado, umedecido  e finalmente torrado em fogo alto.<SUP>4</SUP> Esse p&oacute; tamb&eacute;m &eacute;  comumente utilizado pela popula&ccedil;&atilde;o como medicamento. Dados etnobot&acirc;nicos  indicam que pode ser utilizada no tratamento de feridas cr&ocirc;nicas, &uacute;lceras  g&aacute;stricas e duodenais, inflama&ccedil;&atilde;o e obesidade.<SUP>8,9</SUP>  </font>     <P><font face="Verdana" size="2">O p&oacute; de baba&ccedil;u &eacute;  encontrado com freq&uuml;&ecirc;ncia em supermercados e outros estabelecimentos  comerciais, sendo empregado como suplemento alimentar, por&eacute;m sem a exist&ecirc;ncia  de trabalhos cient&iacute;ficos que assegurem sua inocuidade ou riscos para o  consumo humano. Al&eacute;m disso, existe a busca de alimentos alternativos que  possam substituir os alimentos tradicionalmente utilizados no pa&iacute;s, de  forma a reduzir custos, impulsionar o mercado e manter, ou at&eacute; mesmo, melhorar  o desempenho dos animais. &Eacute; necess&aacute;rio, portanto, um conhecimento  das caracter&iacute;sticas desses alimentos, bem como, suas poss&iacute;veis limita&ccedil;&otilde;es  devido aos aspectos bioqu&iacute;micos e toxicol&oacute;gicos ainda n&atilde;o  investigados. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Neste trabalho, pretende-se  estudar a administra&ccedil;&atilde;o aguda do extrato aquoso do mesocarpo de  <I>Orbignya phalerata</I> em par&acirc;metros bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos  de camundongos, al&eacute;m de seu efeito sobre a massa de algumas v&iacute;sceras,  contribuindo com dados pertinentes &agrave; literatura, uma vez que esse mesocarpo  &eacute; amplamente utilizado na culin&aacute;ria brasileira e como ra&ccedil;&atilde;o  animal. </font>     <P>&nbsp;     <P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="3"><B>M&Eacute;TODOS </B></font><font face="Verdana" size="2">  </font>     <P><font face="Verdana" size="2">O material vegetal foi coletado em Fevereiro  de 2010, na cidade de Parnarama, Estado do Maranh&atilde;o, Brasil (Latitude 5&#176;40'S  longitude 43&#176;06'O), e sua exsicata (N&uacute;mero 26.453) foi depositada  no Herb&aacute;rio Graziella Barroso, da Universidade Federal do Piau&iacute;.  O extrato aquoso do mesocarpo de <I>Orbignya phalerata</I> foi preparado no Laborat&oacute;rio  de Tecnologia Farmac&ecirc;utica desta Universidade. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">O  mesocarpo de <I>Orbignya phalerata</I>, obtido a partir do coco maduro, depois  de seco, foi colocado em estufa &agrave; temperatura de 45 a 50 &#176;C, por 24  h, para retirada da umidade e submetido a processo de moagem obtendo-se o p&oacute;.  Para obten&ccedil;&atilde;o do extrato aquoso do p&oacute; (EAP) proveniente do  mesocarpo de <I>Orbignya phalerata</I>, utilizaram-se 10 g do p&oacute;, disperso  em 100 mL de &aacute;gua destilada, foi macerado por 48 h, resultando em concentra&ccedil;&atilde;o  de 1 g/mL. O EAP final foi acondicionado em frasco de vidro &acirc;mbar e colocado  em refrigerador em temperatura constante de &#177; 10 &#176;C. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Camundongos  albinos <I>Swiss</I>, machos, com peso corporal variando entre 25 &#177; 5 g origin&aacute;rios  do Biot&eacute;rio Central do Centro de Ci&ecirc;ncias Agr&aacute;rias da Universidade  Federal do Piau&iacute; (UFPI), destinados ao experimento, permaneceram nas depend&ecirc;ncias  do Laborat&oacute;rio de Pesquisa Experimental em Ci&ecirc;ncias Biol&oacute;gicas,  por sete dias, para a adequada aclimata&ccedil;&atilde;o. As unidades experimentais  foram mantidas em c&acirc;maras com temperatura<I> </I>controlada (22 &#177; 2  <SUP>o</SUP>C), em ciclo claro-escuro de 12 h, com &aacute;gua e ra&ccedil;&atilde;o  (Nuvilab<SUP>&#174;</SUP>) <I>ad libitum</I>. O projeto foi submetido ao Comit&ecirc;  de &Eacute;tica em Experimenta&ccedil;&atilde;o em Animais da Universidade Federal  do Piau&iacute;. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Para a determina&ccedil;&atilde;o  da toxicidade aguda por vai oral do EAP (1, 2 e 3 g/kg) foram utilizados camundongos  separados em grupos de 7 a 9 animais por tratamento, mantidos em jejum pr&eacute;vio  de 12 h antes dos ensaios. Neste experimento, foi realizada a determina&ccedil;&atilde;o  da dose letal mediana (DL<SUB>50</SUB>).<SUP>10-12</SUP> </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Para  este teste, as unidades experimentais foram submetidas ao tratamento com doses  crescentes (1, 2 e 3 g/kg) do EAP por via oral. Ap&oacute;s os tratamentos, os  animais foram observados por um per&iacute;odo de 24 h. A mortalidade para cada  uma das doses foi anotada e, por regress&atilde;o linear, o valor de DL<SUB>50</SUB>  calculado.<SUP>10</SUP> </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Simultaneamente  ao teste da DL<SUB>50</SUB> pela administra&ccedil;&atilde;o por via oral com  as tr&ecirc;s doses do EAP procedeu-se a observa&ccedil;&atilde;o das unidades  experimentais no tempo de 30 min, 1, 2, 4, 8, 12 e 24 h durante um dia de observa&ccedil;&atilde;o,  com o objetivo de quantificar-se os efeitos destes sobre os par&acirc;metros:  a) Estado de consci&ecirc;ncia e disposi&ccedil;&atilde;o (apar&ecirc;ncia geral,  fr&ecirc;nito vocal, irritabilidade); b) Coordena&ccedil;&atilde;o motora (atividade  geral, resposta ao toque, resposta ao aperto de cauda, contor&ccedil;&atilde;o  abdominal, marcha, reflexo de endireitamento); c) T&ocirc;nus muscular (t&ocirc;nus  das patas, t&ocirc;nus do corpo, for&ccedil;a para agarrar, ataxia); d) Reflexos  (auricular, corneal); e) Atividade do sistema nervoso central (tremores, convuls&otilde;es,  estimula&ccedil;&otilde;es, fen&ocirc;meno de <I>Straub</I>, seda&ccedil;&atilde;o,  hipnose, anestesia); f) Atividade do sistema nervoso aut&ocirc;nomo (lacrima&ccedil;&atilde;o,  ptosis, mic&ccedil;&atilde;o defeca&ccedil;&atilde;o, piloere&ccedil;&atilde;o,  hipotermia, respira&ccedil;&atilde;o). </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Vinte  e dois camundongos correspondendo a quatro grupos (n= 5-7/grupo) ser&atilde;o  tratados por via oral com solu&ccedil;&atilde;o salina 0,9 % (grupo controle)  e com as doses de 1, 2 e 3 g/kg do extrato de mesocarpo do Baba&ccedil;u (EAP  1, EAP 2 e EAP 3, respectivamente). Todos os grupos ser&atilde;o observados durante  24 h. Ao final do tratamento, os animais ser&atilde;o anestesiados com &eacute;ter.  Em seguida, se proceder&aacute; &agrave; coleta de sangue por rompimento do plexo  retro-orbital com aux&iacute;lio de capilar de vidro.<SUP>13</SUP> O sangue ser&aacute;  acondicionado em dois tipos de tubo: um com anticoagulante HB (Laborlab<SUP>&#174;</SUP>)  para determina&ccedil;&atilde;o dos par&acirc;metros hematol&oacute;gicos, e o  outro, sem anticoagulante, para obten&ccedil;&atilde;o do soro para avalia&ccedil;&atilde;o  dos par&acirc;metros bioqu&iacute;micos. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Para  an&aacute;lise bioqu&iacute;mica, o material ser&aacute; centrifugado a 3 500  rpm durante 10 min e, em seguida, determinados os par&acirc;metros glicose, ur&eacute;ia,  creatinina, &aacute;cido &uacute;rico, aspartato aminotransferase (AST), alanina  aminotransferase (AST) colesterol total, triglicer&iacute;deos, fosfatase alcalina  (ALP), prote&iacute;nas totais, bilirrubinas total e direta. Os ensaios ser&atilde;o  realizados em aparelho autom&aacute;tico Labmax 240 (Labtest) com sistemas comerciais  da Labtest<SUP>&#174;</SUP>. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Os valores  para eritr&oacute;citos, leuc&oacute;citos, plaquetas, hemoglobina, hemat&oacute;crito  e os &iacute;ndices hematim&eacute;tricos volume corpuscular m&eacute;dio (VCM),  hemoglobina corpuscular m&eacute;dia (HCM) e concentra&ccedil;&atilde;o de hemoglobina  corpuscular m&eacute;dia (CHCM) ser&atilde;o determinados imediatamente ap&oacute;s  a coleta atrav&eacute;s do analisador autom&aacute;tico de c&eacute;lulas hematol&oacute;gicas  Advia 120/Hematology Siemens. A contagem diferencial de leuc&oacute;citos ser&aacute;  realizada em extens&otilde;es coradas com May-Gr&uuml;nwald-Giemsa. Em cada ensaio,  100 c&eacute;lulas ser&atilde;o analisadas e contadas. </font>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="2">A  an&aacute;lise estat&iacute;stica da dose letal mediana (DL<SUB>50</SUB>) pelo  m&eacute;todo cl&aacute;ssico de regress&atilde;o linear e da toxicidade aguda.  No estudo estat&iacute;stico dos par&acirc;metros bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos,  os valores ser&atilde;o expressos como m&eacute;dia &#177; erro padr&atilde;o  da m&eacute;dia (E.P.M.). As diferen&ccedil;as entre os grupos ser&atilde;o determinadas  tamb&eacute;m pela an&aacute;lise de vari&acirc;ncia (ANOVA), seguida, quando  detectada diferen&ccedil;a, pelo teste <I>t</I> de Student-Newman-Keuls. O n&iacute;vel  de signific&acirc;ncia para rejei&ccedil;&atilde;o da hip&oacute;tese de nulidade  foi sempre <U>&gt;</U> a 5 %. </font>     <P>&nbsp;     <P>     <P><font face="Verdana" size="3"><B>RESULTADOS  </B></font><font face="Verdana" size="2"> </font>     <P><font face="Verdana" size="2">O  teor de umidade residual de 12 % foi verificado no p&oacute; de mesocarpo de baba&ccedil;u,  determinada conforme Farmacop&eacute;ia Brasileira IV.<SUP>14</SUP> O EAP n&atilde;o  alterou de forma significativa o comportamento motor dos animais. Durante o tratamento,  n&atilde;o foram observados sinais cl&iacute;nicos de toxicidade e poucas mortes  foram registradas (<a href="/img/revistas/pla/v17n4/t0110412.gif">tabela  1</a>). N&atilde;o houve altera&ccedil;&atilde;o no consumo de &aacute;gua e ra&ccedil;&atilde;o  dos animais. Nossos resultados s&atilde;o contr&aacute;rios aos efeitos do extrato  do fruto, em ratos, que produziu uma redu&ccedil;&atilde;o do consumo de alimento  e do ganho de peso corporal e um &iacute;ndice significativo de mortalidade dos  animais.<SUP>15</SUP> </font>     
<P>     <P>     <P><font face="Verdana" size="2">Camundongos  machos <I>Swiss</I>, tratados por via oral com solu&ccedil;&atilde;o salina 0,9  % (Controle, n= 7) e com extrato aquoso do p&oacute; (EAP) de <I>Orbignya phalerata</I>  nas doses de 1 g/kg (EAP 1, n= 5), 2 g/kg (EAP 2, n= 5), e 3 g/kg (EAP 3, n= 5).  Os animais foram observados durante 24 h ap&oacute;s o tratamento. Os valores  representam &agrave; m&eacute;dia &#177; E.P.M. do n&uacute;mero de animais usados  nos experimentos. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Foi efetuada a determina&ccedil;&atilde;o  da DL<SUB>50</SUB> atrav&eacute;s da administra&ccedil;&atilde;o por via oral  do EAP de <I>Orbignya phalerata</I> em camundongos, por ser uma via de utiliza&ccedil;&atilde;o  para o consumo humano. Os resultados revelaram valores de DL<SUB>50</SUB> para  o EAP de <I>Orbignya phalerata</I> de 3722,42 mg/kg. Na an&aacute;lise do &quot;<I>screening</I>  hipocr&aacute;tico&quot; durante e as primeiras 24 h da administra&ccedil;&atilde;o  por via oral do EAP de <I>Orbignya phalerata</I> nas doses de 1, 2 e 3 g/kg n&atilde;o  foram observadas altera&ccedil;&otilde;es nos par&acirc;metros estado de consci&ecirc;ncia  e disposi&ccedil;&atilde;o (atividade geral); sistema motor e muscular (resposta  ao toque, reflexo de endireiamento e t&ocirc;nus do corpo), que n&atilde;o revelaram-se  alterados (<a href="#tab2">tabela 2</a>). </font>     <P>&nbsp;     ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-autospace:none'><span lang=PT-BR style='font-size:10.0pt;font-family:&quot;Verdana&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color:black'> </span><b><span lang=PT-BR style='font-size:10.0pt;font-family: &quot;Verdana&quot;,&quot;sans-serif&quot;'>Tabela 2. </span></b><span lang=PT-BR style='font-size: 10.0pt;font-family:&quot;Verdana&quot;,&quot;sans-serif&quot;'>Parâmetros relativos  ao “<i>screening</i> hipocrático”, após administração <a name="tab2"></a>    <br>  por via oral com extrato aquoso do pó de <i>Orbignya phalerata</i></span></p>    <div align=center>  <table class=MsoTableWeb1 border=1 cellspacing=3 cellpadding=0 width="580"> <tr style='height:22.3pt'>  <td colspan=2 rowspan=2 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.3pt'>     <p class=MsoNormal><span lang=PT-BR style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Parâmetros  avaliados</span></p></td><td rowspan=2 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.3pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Grupos</span></p></td><td colspan=8 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.3pt'>      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Tempo (h)</span></p></td><td rowspan=2 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.3pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>n</span></p></td></tr>  <tr style='height:31.8pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>0</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>1/2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>1</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="13">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>8</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>12</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:31.8pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>24</span></p></td></tr>  <tr style='height:9.6pt'> <td rowspan=4 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="180">      <p class=MsoNormal><span lang=PT-BR style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Estado  de consciência e disposição</span></p></td><td rowspan=4 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="160">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Atividade geral</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Controle</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="13">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:9.6pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>7</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 1 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 2 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 3 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:10.4pt'> <td rowspan=12 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="180">      <p class=MsoNormal><span lang=PT-BR style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Sistema  motor e muscular</span></p></td><td rowspan=4 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="160">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Resposta ao toque</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Controle</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="18">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.4pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>7</span></p></td></tr>  <tr style='height:23.15pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 1 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="18">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:23.15pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:13.85pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 2 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="18">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:13.85pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:22.55pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 3 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="18">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:22.55pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:10.45pt'> <td rowspan=4 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="160">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Reflexo de endireitamento</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="104">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Controle</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:10.45pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>7</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 1 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 2 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:18.2pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="104">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 3 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:18.2pt' width="20">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:7.1pt'> <td rowspan=4 style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="160">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Tônus do corpo</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>Controle</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:7.1pt' width="20">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>7</span></p></td></tr>  <tr style='height:16.15pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 1 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:16.15pt' width="20">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:25.35pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 2 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:25.35pt' width="20">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  <tr style='height:27.25pt'> <td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="104">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>EAP 3 mg/kg</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="18">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>3</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="27">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>2</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="13">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="21">      <p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>4</span></p></td><td style='padding:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;height:27.25pt' width="20">      ]]></body>
<body><![CDATA[<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center'><span lang=PT-BR   style='font-size:10.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>5</span></p></td></tr>  </table><span lang=PT-BR style='font-size:9.0pt;font-family:"Verdana","sans-serif"'>     <br> 4:  normal; 3: levemente reduzido; 2: moderadamente reduzido;     <br> 1: intensamente  reduzido; 0: ausente. n: número de animais por grupo. EAP: extrato aquoso do pó.</span></div>    <P align="center">&nbsp;      <P><font face="Verdana" size="2">O tratamento agudo com o EAP de <I>Orbignya phalerata</I>  nas doses de 1, 2 e 3 g/kg, de forma geral, n&atilde;o induziu modifica&ccedil;&otilde;es  no perfil bioqu&iacute;mico (<U><a href="/img/revistas/pla/v17n4/t0310412.gif">tabela  3</a></U>). Todos os par&acirc;metros mantiveram-se dentro da faixa de refer&ecirc;ncia  para camundongos.<SUP>16</SUP> </font>     
<P><font face="Verdana" size="2">Par&acirc;metros  hematol&oacute;gicos obtidos de camundongos machos <I>Swiss</I>, tratados por  via oral com solu&ccedil;&atilde;o salina 0,9 % (Controle, n= 7) e com extrato  aquoso do p&oacute; (EAP) de <I>Orbignya phalerata</I> nas doses de 1 g/kg (EAP  1, n= 5), 2 g/kg (EAP 2, n= 5), e 3 g/kg (EAP 3, n= 5). Os animais foram observados  durante 24 h ap&oacute;s o tratamento. Os valores representam a m&eacute;dia &#177;  E.P.M. do n&uacute;mero de animais usados nos experimentos. n= representa o n&uacute;mero  de animais em cada grupo. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">De maneira  semelhante, observou-se que o tratamento oral dos animais com o <I>Orbignya phalerata</I>  nas doses de 1, 2 e 3 g/kg n&atilde;o alterou significativamente o perfil hematol&oacute;gico  (<U><a href="/img/revistas/pla/v17n4/t0410412.gif">tabela 4</a></U>), embora  flutua&ccedil;&otilde;es n&atilde;o significativas na contagem diferencial de  neutr&oacute;filos, eosin&oacute;filos, linf&oacute;citos e mon&oacute;citos foram  registrados. </font>     
<P><font face="Verdana" size="2">Par&acirc;metros bioqu&iacute;micos  obtidos do soro de camundongos machos Swiss, tratados por via oral com solu&ccedil;&atilde;o  salina 0,9 % (Controle, n= 7) e com extrato aquoso do p&oacute; (EAP) de <I>Orbignya  phalerata<B> </B></I>nas doses de 1 g/kg (EAP 1, n = 5), 2 g/kg (EAP 2, n= 5),  e 3 g/kg (EAP 3, n= 5). Os animais foram observados durante 24 h ap&oacute;s o  tratamento. Os valores representam &agrave; m&eacute;dia &#177; E.P.M. do n&uacute;mero  de animais usados nos experimentos. n representa o n&uacute;mero de animais em  cada grupo. </font>     <P>&nbsp;     <P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><font face="Verdana" size="3"><B>DISCUSS&Atilde;O  </B></font><font face="Verdana" size="2"> </font>     <P>     <P><font face="Verdana" size="2">Os  resultados mostram que a administra&ccedil;&atilde;o oral das doses avaliadas  do extrato aquoso do p&oacute; (EAP) de <I>Orbignya phalerata</I>, de forma geral,  n&atilde;o produziu efeitos t&oacute;xicos em camundongos <I>Swiss</I> adultos,  uma vez que durante o tratamento, nenhum sinal cl&iacute;nico vis&iacute;vel de  toxicidade foi observado. Em adi&ccedil;&atilde;o, a atividade geral dos ratos  n&atilde;o foi alterada, assim como seu consumo de ra&ccedil;&atilde;o e &aacute;gua.  </font>     <P><font face="Verdana" size="2">O acompanhamento da massa corporal do  animal &eacute; um importante indicador para a avalia&ccedil;&atilde;o da toxicidade  de uma subst&acirc;ncia. No entanto, n&atilde;o foi poss&iacute;vel em nossos  experimentos detectar se extrato aquoso do p&oacute; (EAP) de <I>Orbignya phalerata</I><B>  </B>alterou o ganho de massa corporal dos camundongos, uma vez que, os animais  foram tratados de forma aguda e observados somente por 24 h. De um modo geral  o perfil bioqu&iacute;mico dos animais permaneceu dentro dos valores de refer&ecirc;ncia.<SUP>17</SUP>  Dessa forma, pode ser sugerido que o EAP nas doses testadas n&atilde;o produz  insufici&ecirc;ncia renal aguda ou hepatotoxicidade nos animais.<SUP>18</SUP>  </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Quanto ao estudo hematol&oacute;gico  dos animais tratados com o EAP, n&atilde;o foram detectadas altera&ccedil;&otilde;es  nos seguintes par&acirc;metros analisados VCM, HCM, RDW e no n&uacute;mero de  plaquetas. A contagem diferencial de linf&oacute;citos, neutr&oacute;filos, eosin&oacute;filos  e mon&oacute;citos revelou, embora, dentro dos limites de refer&ecirc;ncia,<SUP>19</SUP>  apresentaram pequenas flutua&ccedil;&otilde;es, por&eacute;m sem indicativo de  import&acirc;ncia cl&iacute;nica. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">Baseados  nos resultados obtidos, conclui-se que a administra&ccedil;&atilde;o aguda do  extrato aquoso do p&oacute; de <I>Orbignya phalerata</I> n&atilde;o produz efeitos  t&oacute;xicos sobre a maioria dos par&acirc;metros bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos  estudados em camundongos adultos. </font>     <P><font face="Verdana" size="2">A caracteriza&ccedil;&atilde;o  pretendida no presente trabalho &eacute; fundamental para garantir seguran&ccedil;a  da utiliza&ccedil;&atilde;o do mesocarpo de baba&ccedil;u na alimenta&ccedil;&atilde;o  humana e animal. Os resultados preliminares do presente estudo revelaram baixa  toxicidade do extrato aquoso do p&oacute; de <I>Orbignya phalerata</I> por via  oral nos Camundongos, sendo a maior dose utilizada nos estudos (3 g/kg), aproximadamente  7,5 vezes superior &agrave; habitualmente usada por adultos como alimento (0,4  g/kg por dia), sugerindo uma seguran&ccedil;a quanto para o consumo humano e animal.  Al&eacute;m disso, conclui-se que a administra&ccedil;&atilde;o aguda do extrato  avaliado n&atilde;o produz efeitos t&oacute;xicos sobre a maioria dos par&acirc;metros  bioqu&iacute;micos e hematol&oacute;gicos estudados em camundongos adultos. Entretanto,  novos estudos devem ser realizados para determinar quais as doses do extrato aquoso  do p&oacute; de <I>Orbignya phalerata</I> podem causar uma poss&iacute;vel sobrecarga  renal e hep&aacute;tica em camundongos.</font>     <P>&nbsp;     <P>     <P><font face="Verdana" size="3"><B>REFERENCIAS  BIBLIOGR&Aacute;FICAS</B> </font>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">1. Teixeira  MA. Biomassa de baba&ccedil;u no Brasil. In Procedings of the 4th Encontro de  Energia no Meio Rural, Campinas, S&atilde;o Paulo; 2002.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">2.  Amaral FJ. The political economy of the babassu: A Economia Pol&iacute;tica do  Baba&ccedil;u. S&atilde;o Lu&iacute;s: SIOGE; 1990.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">3.  Carneiro APM, Pascoal LAF, Watanabe PH, Santos IB, Lopes JM, Arruda JCB. Farelo  de baba&ccedil;u em ra&ccedil;&otilde;es para frangos de corte na fase final:  desempenho, rendimento de carca&ccedil;a e avalia&ccedil;&atilde;o econ&ocirc;mica.  Cienc Anim Bras. 2009;10(1):40-7.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">4.  Balick, MJ. Ethnobotany of Palms in the Neotropics. Advances economic Botany.  1985;2(1):9-23.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">5. Svenning, JC, Macia  MJ. Harvesting of <I>Geonoma macrostachys</I> Mart. Leaves for thatch: an exploration  of sustentability. Rev Ecology. 2001;167:251-62.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">6.  Pascoal LAF, Bezerra APA, Gon&ccedil;alves, JS. Farelo de baba&ccedil;u: valor  nutritivo e utiliza&ccedil;&atilde;o na alimenta&ccedil;&atilde;o animal. Rev  Ele Nutr. 2006;3(4):339-45.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">7. Empresa  Brasileira de Pesquisa Agropecu&aacute;ria - EMBRAPA. Departamento de Difus&atilde;o  de Tecnologia. Bras&iacute;lia: Baba&ccedil;u, Programa Nacional de Pesquisa;  1984.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">8. Barroqueiro ESB, Chagas AP,  Nascimento FRF, Guerra RMNB. Cell macrophage activation and the diabetogenic effect  of babassu mesocarp. Rev Bras Med Trop, 2001;34(1):72-8.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">9.  Carvalho Filho CJ. Influ&ecirc;ncia das dietas rica em carboidrato sobre a produ&ccedil;&atilde;o  de anticorpos auto-reativos em camundongos. S&atilde;o Lu&iacute;s, Maranh&atilde;o:  Disserta&ccedil;&atilde;o de Mestrado em Sa&uacute;de P&uacute;blica. Universidade  Federal do Maranh&atilde;o; 2003.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">10.  Litchfield JT, Wilcoxon FA. A simplified method of evaluating dose-effect experiments.  J Pharmacol Ex Ther. 1949;96(2):99-113.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">11.  Malonw MH, Ribichaud RC. A Hippocratic screen for pure or crude drug materials.  Lloydia. 1963;25(4):345-63.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">12. Campbell  DES, Richter W. Determination of the acute toxicity and of the median LD50 dose.  Acta Pharmacol Toxicol. 1967;25(1):345-63.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">13.  Waynforth BH. Injection techniques. In: experimental and Surgical Techniques in  the Rat. London: Academic Press; 1980.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">14.  Farmacop&eacute;ia Brasileira, 4. ed., S&atilde;o Paulo: Atheneu; 1988.     </font>      <P><font face="Verdana" size="2">15. Sousa AIP. Efeitos do mesocarpo do baba&ccedil;u  sobre a bioqu&iacute;mica sangu&iacute;nea em animais com tumor de Ehrlich. S&atilde;o  Lu&iacute;s, Maranh&atilde;o: Disserta&ccedil;&atilde;o de Mestrado em Sa&uacute;de  e Ambiente. Universidade Federal do Maranh&atilde;o; 2008. </font>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">16.  Brito AS. Manual de Ensaios Toxicol&oacute;gicos <I>in vivo. </I>Campinas: Ed.  Unicamp; 1994.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2"> 17. Harkness SE, Wagner  JE. Biologia e cl&iacute;nica de coelhos roedores. S&atilde;o Paulo: Livraria  Roca; 1993.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">18. Jahn AI, G&uuml;nzel  PKH. The value of spermatology in male reproductive toxicology: do spermatologic  examinations in fertility studies provide new and additional information relevant  for safety assessment? Reprod Toxicol. 1997;11(2):171-8.     </font>     <!-- ref --><P><font face="Verdana" size="2">19.  Al-Habori M, Al-Aghbari A, Al-Mamary M, Baker M. Toxicological evaluation of <i>Catha  edulis</i> leaves: a long term feeding experiment in animals. J Ethnopharmacol.  2002;83(3):209-17.    </font>     <P>&nbsp;     <P>&nbsp;     ]]></body>
<body><![CDATA[<P>     <P><font face="Verdana" size="2">Recibido:  12 de diciembre de 2011.    <br> Aprobado: 15 de junio de 2012. </font>     <P>&nbsp;     <P>&nbsp;     <P><font face="Verdana" size="2"><I>Ana  Paula dos Santos e Silva.</I> Centro de Ci&ecirc;ncias da Sa&uacute;de da UFPI.  Campus Ministro Petr&ocirc;nio Portela, 64.049-550, Teresina - Piau&iacute;, Brasil.  E-mail: <U><FONT  COLOR="#0000ff"><a href="mailto:liviocesar@hotmail.com">liviocesar@hotmail.com</a></FONT></U>  </font>       ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Teixeira]]></surname>
<given-names><![CDATA[MA]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Biomassa de babaçu no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Procedings of the 4th Encontro de Energia no Meio Rural]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Amaral]]></surname>
<given-names><![CDATA[FJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The political economy of the babassu: A Economia Política do Babaçu]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Luís ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SIOGE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carneiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[APM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pascoal]]></surname>
<given-names><![CDATA[LAF]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Watanabe]]></surname>
<given-names><![CDATA[PH]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[IB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lopes]]></surname>
<given-names><![CDATA[JM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Arruda]]></surname>
<given-names><![CDATA[JCB]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Farelo de babaçu em rações para frangos de corte na fase final: desempenho, rendimento de carcaça e avaliação econômica]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc Anim Bras.]]></source>
<year>2009</year>
<volume>10</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>40-7</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Balick]]></surname>
<given-names><![CDATA[MJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Ethnobotany of Palms in the Neotropics]]></article-title>
<source><![CDATA[Advances economic Botany.]]></source>
<year>1985</year>
<volume>2</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>9-23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Svenning]]></surname>
<given-names><![CDATA[JC]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Macia]]></surname>
<given-names><![CDATA[MJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Harvesting of Geonoma macrostachys Mart. Leaves for thatch: an exploration of sustentability]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Ecology]]></source>
<year>2001</year>
<volume>167</volume>
<page-range>251-62</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pascoal]]></surname>
<given-names><![CDATA[LAF]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bezerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[APA]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gonçalves]]></surname>
<given-names><![CDATA[JS]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Farelo de babaçu: valor nutritivo e utilização na alimentação animal]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Ele Nutr.]]></source>
<year>2006</year>
<volume>3</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>339-45</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecuária - EMBRAPA</collab>
<source><![CDATA[Departamento de Difusão de Tecnologia]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Babaçu, Programa Nacional de Pesquisa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barroqueiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[ESB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chagas]]></surname>
<given-names><![CDATA[AP]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nascimento]]></surname>
<given-names><![CDATA[FRF]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[RMNB]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Cell macrophage activation and the diabetogenic effect of babassu mesocarp]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev Bras Med Trop,]]></source>
<year>2001</year>
<volume>34</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>72-8</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho Filho]]></surname>
<given-names><![CDATA[CJ]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Influência das dietas rica em carboidrato sobre a produção de anticorpos auto-reativos em camundongos]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Luís^eMaranhão Maranhão]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Dissertação de Mestrado em Saúde Pública. Universidade Federal do Maranhão]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Litchfield]]></surname>
<given-names><![CDATA[JT]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wilcoxon]]></surname>
<given-names><![CDATA[FA]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A simplified method of evaluating dose-effect experiments]]></article-title>
<source><![CDATA[J Pharmacol Ex Ther.]]></source>
<year>1949</year>
<volume>96</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>99-113</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Malonw]]></surname>
<given-names><![CDATA[MH]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ribichaud]]></surname>
<given-names><![CDATA[RC]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A Hippocratic screen for pure or crude drug materials]]></article-title>
<source><![CDATA[Lloydia.]]></source>
<year>1963</year>
<volume>25</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>345-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Campbell]]></surname>
<given-names><![CDATA[DES]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Richter]]></surname>
<given-names><![CDATA[W]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Determination of the acute toxicity and of the median LD50 dose]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Pharmacol Toxicol.]]></source>
<year>1967</year>
<volume>25</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>345-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Waynforth]]></surname>
<given-names><![CDATA[BH]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Injection techniques]]></article-title>
<source><![CDATA[experimental and Surgical Techniques in the Rat]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[London ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Academic Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Farmacopéia Brasileira]]></source>
<year>1988</year>
<edition>4</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Atheneu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sousa]]></surname>
<given-names><![CDATA[AIP]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Efeitos do mesocarpo do babaçu sobre a bioquímica sanguínea em animais com tumor de Ehrlich]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Luís^eMaranhão Maranhão]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Maranhão]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brito]]></surname>
<given-names><![CDATA[AS]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manual de Ensaios Toxicológicos in vivo]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. Unicamp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<label>17</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Harkness]]></surname>
<given-names><![CDATA[SE]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wagner]]></surname>
<given-names><![CDATA[JE]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Biologia e clínica de coelhos roedores]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Livraria Roca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<label>18</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jahn]]></surname>
<given-names><![CDATA[AI]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Günzel]]></surname>
<given-names><![CDATA[PKH]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The value of spermatology in male reproductive toxicology: do spermatologic examinations in fertility studies provide new and additional information relevant for safety assessment]]></article-title>
<source><![CDATA[Reprod Toxicol.]]></source>
<year>1997</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>171-8</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<label>19</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Al-Habori]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Al-Aghbari]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Al-Mamary]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Baker]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Toxicological evaluation of Catha edulis leaves: a long term feeding experiment in animals]]></article-title>
<source><![CDATA[J Ethnopharmacol.]]></source>
<year>2002</year>
<volume>83</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>209-17</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
